Economendagboek

Enige korte blogverslags en blogdiscussies naar aanleiding van 29 oktober ("Crisis of Capitalism? Crisis of Development! en (de)globalizering) verschijnen deze week op The Broker

Charles vertelde het verhaal van de internationale waardeketens zo overtuigend dat ik hem behoorlijk begon te knijpen zeker toen mijn oratie ("only eleven days ago") begon te figuren in een presentatie waarin allerhande autoriteiten (van Evenett tot WTO) werden aangehaald en het steeds meer draaide om de invloed van de internationale waardeketen. Bovendien had ik het niet zo goed gemeten want dat moest met de Grubel Lloyd index (waarvoor ik geen goede bron had gehad). Ook had ik mijn gegevens maar bij elkaar gesprokkeld slechts op kwartaalbasis en alleen maar de diepte en niet de duur van de handelsval in de analyse betrokken. Charles had de data bij het CPB geregeld waar ik een week of drie geleden alleen maar tegenwind had gekregen op mijn rekenkundige exercitie. Dus dat beloofde niet veel goeds. Maar toen er getoetst moest worden, kwam er exact het zelfde uit als bij mij. En of je nu voortschrijdend middelde, in afwijking van de trend nam, of je duur, diepte en snelheid analyseerde: iedere keer werd de hypothese verworpen. Het idee dat de kracht van de ineenstorting van de wereldhandel een gevolg is van de globalisering en dan met name het internationaler worden van de de waardeketens is een mythe.

Hemelsbreed (op een diagonaal van loodrechthoekende straten) nog geen 250 meter van het ISS staat deze prachtige mozaiek bank

Ruim 20 jaar geleden ging ik met mijn paranimfen op de foto bij mijn promotie in Groningen. Bij de
oratie waren ze er weer bij (links Erik en rechts onherkenbaar vermomd (met das) Robert. Drie professoren op een rijtje

Erik mailde nog "mooie foto... onder professoren"

Iedere expo levert nieuwe contacten op. Dit keer een professioneel kunstenaar die economisch autodidact is. Karin mailde me:

Your story of being an artist and an economist made me think of my father, Bob Komives, who was a visual artist by training (Architecture and then Urban Planning), became a self-made economic thinker in middle age, and then moved on to poetry and more visual art.  His work often brings the three together.  He even rewrote many of his economic pieces to include his poetry.  In case you are interested, you can check out....

http://www.bobkomives.net-a.googlepages.com/home

Staring point
This art project started in September 2006 with a small lithography called “the horns of plenty”. The litho investigates the ‘shape’ of growth and served as a basis to involve the economists at the Economic Policy Directorate AEP of the Dutch Ministry of Economic Affairs.

Optimism
The economists provided their interpretation of both the manifestation and the sources of growth. These interpretations – which are for the first time reproduced at this exhibition – are the sources of the lively diptych “Horns of Plenty” (150 x 200 cm, oil on canvas). This painting was first shown at the exhibition Wealth of Creations (Utrecht June 2007) and reflects with hindsight the optimism and positive growth outlook.

End game
In October 2008 “The Hymn of the Horns of Plenty” (June 2008, mixed techniques on paper, private collection) appeared on the cover of Productivity, R&D and Entrepreneurship. This Erasmus University PhD thesis is on display in the bookshop window. According to the laudatio of the thesis the work of art has great predictive power. A separate litho was produced later in 2008 in different schemes of dark colors. The “Hymn” shows the sources of growth in a desolated landscape. This is the first time the litho is shown to the public.

Hi Martin,
Peter is bekend, maar de combinatie econoom-kunstenaar is even nieuw.
Krijgen we een collega weer eens van een hele andere kant te zien!
Je weet, mijn spieren zijn niet meer wat het geweest is, maar als ik iets kan bijdragen aan de opzet..... Leuk.
Ik doe mee.

met vr. groet,
John

Martin Blok on 13 March, 2009 at 12:21 PM +0100 wrote:
Dag John,

Nieuw staflid Peter van Bergeik benaderde mij met het idee om een expositie met werken van economen/kunstenaars in te richten ter gelegenheid van de dies in oktober. Hij is zelf ook kunstenaar (http://peeter.exto.nl/). Ik vind het een leuk idee , en ik wilde je graag vragen om mee te denken over de organisatie. Hij heeft zelf een lijst met collega's die zouden willen exposeren. Omdat het om een groepsexpositie gaat moeten we gaan kiezen , bij de keuze van de te exposeren werken kunnen we je expertise goed gebruiken !
Doe je mee ?

groeten,

Martin

http://art-crisis.blogspot.com/

Met de troostelooshied van deze gefotoshopte Hymn of the horns of plenty kan de kunstenaar alleen maar gelukkig zijn. Wat een ambtelijke droefgeestigheid. Wat een droogstoppelkrisis. En die plantenbak maakt het helemaal af. Maar Rene maakte er ook een mooi stuk van en de foto in PM waarvoor ik dan maar op de rode trap van Clingendael ging zitten pakte ook helemaal niet slecht uit.

Sjef mailde nog: Geweldig! De Horns of Plenty lachen me op de voorpagina al toe en daarna doe jij het paginagroot nog eens over!

Ik had er van te voren wel een beetje buikpijn over gehad. En we hadden enorm geluk met het weer, want een dag eerder of een dag later heerste de regen in Den Haag. Bovendien was er veel ervaring en bleek het samenwerken met handgebaren prima te lukken zonder dat er van te voren iets was afgesproken. Liesbeth had zoon en partner meegebracht en een ingenieuwze constructie voorbereid die wonderwel werkte. Met Martin beklom ik daartoe het dak van het instituut om de boel op te hijsen ofschoon dat niet in onze job description staat. Het was ook best eng en er is een trappetje dat je op en af moet waar ik dat alleen kan met de ogen dicht. Enfin door de ramen hesen we het kunstwerk op het niveau waar het hoort en wat we hoopten gebeurde: de vogels vlogen. Van beneden zie je de meeuwen boven het glazendak scheren. Het kunstwerk is dubbel Haagsch, maar het is ook erg ISS, globalisering en consumptiemaatschappij. De flying fragments zijn gemaakt van oude paraplu's (made in China en India en zo) en afkomstig uit allerlei werelddelen (er zit ook een kapotte ISS parapulu tussen zag ik) en in de diversiteit aan vormen is er ook eenheid en herkenbaarheid. Ik bedoel maar het is een kunstwerk met meerdere lagen, net als de expo Antidotes from the dismal science waarvan het onderdeel uitmaakt en die op 29 oktober tijdens de dies wordt geopend. Ik ga er ook iets over zeggen intijdens de oratie. Als er niet moest worden gehesen zaten we op het dak overigens heerlijk uit de wind en in het zonnetje. Nic informeerde tussendoor toen we de begane grond bezochten om te kijken hoe het hing belangstellend of hij op zoek moest naar een nieuwe scriptiebegeleider. Ik ben erg benieuwd hoe het kunstwerk is als het donkerder is.

Tijdens de succesvolle conferentie over moderne economische diplomatie die ik vorige week met Jan en Maaike op Clingendael organiseerde, ontdekte ik dat er vast voorbereidingen getroffen worden om de samenwerking te bestendigen. Er is zelfs al een ISS ruimte op instituut Clingendael.

Karen deed iets bijzonders waarvan ik niet wist dat het kon. Ze nam het gemiddelde van de kleuren rood van de kunstwerken in deze bundel. Dat gemiddelde werd de basis van een ontwerp dat door het hele boekje heen loopt. Er zit nog veel meer diep denkwerk achter:

I used the idea that the artists were people used to dealing with numbers as a starting point for the design. The text page layout is more-or-less based on the golden ratio. For the red that I used in the text, I sampled similar reds from several of the paintings and then worked out the average of the colours.

Een succesvolle toetreder op de Nederlandse bancaire sector wordt gefailleerd en de beurs stijgt. Ook moet ik er erg om lachen om de officiële reactie dat dit DSB debacle geen gevolg is van de kredietcrisis. Is het dan falend toezicht? En zo ja, wanneer treedt er eindelijk eens iemand af. Wie is de volgende? Binck, Alex of misschien Credit Europe? Amice Lakeman kan in ieder geval een persoonlijke megaclaim tegemoet zien voor het uitlokken van alweer een bankrun in de Nederlandse bananenrepubliek.

Dinsdag hier









Vrijdag hier

John grapte "Ik geloof niet dat er ooit een hoogleraar van het ISS tot deze hoogte is opgeklommen". Maar Martin wilde vooral even testen of ik wel waar zou maken wat ik in een onbewaakt ogenblik van overmoed toezegde. En dat was: het dak van de kortenaerkade 12 op om via de ramen van het glazen dak van het Atrium een kunstwerk ophijsen dat Liesbeth Bos verzonnen heeft. Om zeker te weten dat ik mee zou doen wibelde Martin extra op de brug die gebruikt wordt om het raam te zemen. Liesbeth heeft hoogtevrees en het Economendagboek heeft dat ook maar met de ogen dicht daalde ik een trapje naar een goot af en toen viel het weer wel mee. Dus de flying fragments ofte wel "vreemde vogels" zal in volle glorie te zien zijn op 29 oktober. Het uitzicht op de skyline van Den Haag was dan weer wel een ervaring om nooit te vergeten.

Martin mailde nog: Je hebt de test goed doorstaan hoor , je bent alleen vergeten dat je het op sandalen deed...! (= extra moeilijkheidsgraad)

Hanneke zag ze staan en vandaag werden ze aangeschaft maar ik dacht er al lang aan en schreef er ook een stukje over:

Roemer is trots op zijn schoenen. Jaren heeft hij gezocht naar de lichtst denkbare nette schoenen met de dunst denkbare zolen. Je kunt er op joggen, ze wegen nauwelijks meer dan pantoffels. Ja, nauwelijks zwaarder zijn ze dan pantoffels; je kunt er zelfs goed op denken. En ze zien er keurig uit. Roemer kocht steeds drie paar tegelijkertijd. Eerst bij Bartjens in Amsterdam. Bartjens sinds 1850. Hij kwam er zelfs voor naar Nederland toen hij in de Zure Stad in het Bergland woonde. Terwijl hij bij iedereen langs moest, van zee en duinen moest genieten en al die mensen om zich heen opeens verstond, alsmaar verstond. Wat een lawaai kunnen mensen maken, juist als je niet wilt luisteren, niets wilt horen. Ja zelfs toen ging hij bij Bartjens langs, om schoenen te kopen. Later ontdekte hij dat de schoenen ook te koop zijn in de bollenstreek, vlak bij zee, vlak bij huis. Ieder jaar koopt Roemer nu een nieuw paar van die wondersloffen, drie paar veters en een handzame tube schoensmeer met doseerdop.
De wondersloffen hebben twee nadelen: ze worden gemaakt naar het recept van Ford en ze zijn gevaarlijk als het regent. Het recept van Ford is “Alle kleuren zijn zwart”. Zwart is een prima kleur, en praktisch, vooral als je bankier bent of beambte of naar een begrafenis moet, maar het liefst zou Roemer toch rode schoenen dragen. Hij heeft zich er maar bij neergelegd dat hij nooit rode schoenen zal kunnen vinden die aan zijn oudemannenwens van zo licht mogelijk schoeisel voldoen. Maar Roemer kijkt wel vaak naar voeten die met rode schoenen lopen. Nimmer zag hij mannenvoeten, rode mannenvoeten, in passend schoeisel. Er is natuurlijk geen markt voor.
Het tweede nadeel is belangrijker. Als het regent worden de zolen namelijk spekglad. Als de straat stroef is, is dat geen probleem. Als de straat vlak verloopt is het gevaar gering. Dus in de Zure Stad in het Bergland was het gevaar groot. Levensbedreigend waren de Zuurmannen die alles poetsten, polijstten, pasteuriseerden, zelfs hun straat. Als de regen Roemer onverhoeds overviel, kon hij niet verder in het golvende landschap van de Zure Stad, bang van de heuvel te glijden op zijn gladde zolen. Gelukkig vond hij vaak een tram of een bus. Er kon veel, maar op je sokken lopen in de Zure Stad op die prachtig schone straten tussen de prachtig schone Zuurmannen en Zuurvrouwen, dat durfde Roemer mooi niet.
Ooit zag Roemer een kind op blote voeten in de Zure Stad. Ja, één keer zag hij blote voeten in de Zure Stad. Eerst dacht Roemer dat het een hippie was. Later dacht hij: een zwerfster, een geestesgestoorde. Maar het was een sterke vrouw. Ze was zestien, zeventien, misschien achttien. Ze hoonde. Ze haatte. Ze haatte de gepolijste straten van de Zure Stad. Een krachtige vrouw, maar te jong om met haar voorbeeld de Zuurmensen tot inkeer te brengen. Het leek Roemer bovendien nogal koud. Met je blote voeten in de sneeuw.

Het economendagboek zit weer in de schoolbanken: allegro 1 voor beginners, maar de kop is er af en de eerste samenhanende zin gesproken. Veel meer hoef je niet te kunnen. Maria leerde "een klein beetje" en dat zegt ze charmant als iemand haar iets in het nederlands vraagt.

Bij Cambridge University had de verkoopafdeling bijna dit van de blurp gemaakt:

Peter van Bergeijk is Professor of International Economics and Macroeconomics at the Institute of Social Studies, The Hague. He is also Deputy Director of CERES, the coordinating body for development economics research in the Netherlands. His most recent book is A Wealth of Creations (2007), co-edited with Gerrit Faber and Norine Maniran.

Ik heb er lang over moeten nadenken of ik deze speling van de marketing zou laten open of niet.

Vroeger was er veel vermaak over die domme sovjets. Bouwden ze een flatgebouw met balkons maar vergaten ze de balkondeuren. Maar ook de NS kan er wat van. Naast HSL die jaren ongebruikt moest blijven, ligt het onooglijke station Nieuw Vennep. De fietsenstalling is iets bijzonders. Heb je geen fietskluis dan heeft je fiets een dak boven zijn hoofd en jij ook als je de fiets van het slot haalt. Heb je een fietskluis dan heeft je fiets twee daken boven zijn hoofd (nuttleoos) en jij hebt niks want je staat precies daar waar het dak ophoudt. Troosteloos en deprimerend. Een stukje sovietspoorlijn in Nederland

Na enige maanden windstilte weer een nieuws van CUP "I am pleased to say that your preferred image for the cover has been approved by our Marketing and Design departments." dat betekent dat het produktieproces van The Gravity Model in International Trade: Advances and Applications ook echt is gestart. Een ets a la poupee speciaal vervaardigd voor dit boek.

Happy 2010, maar of we al licht aan het eind van de tunnel zullen gaan zien? Wie het zeggen mag weet het niet. Enfin het wordt in donkergroen (als de eigenschappen van die lithoinkt me tenminste bevallen want het wordt wel een oplage)

Met William mail ik weer eens wat intensiever door de organisatie van de expositie Antidotes from the dismal science. Hij maakt heel mijn mooie teksten rood met wijzigingen die ook echt verbeteringen zijn terwijl er al heel wat mensen naar hadden gekeken en ik best tevreden begon te worden. Maar naast het rode potlood communiceren we ook over van alles en nog wat. Het was een uiterst kleine kans dat we naast elkaar in Scheveningen zouden zitten als panel tijdens een forum over innovatie. Groter was de kans dat we ons er zouden vervelen, maar weer veel kleiner was de kans dat hij op een moment stiekem zou fluisteren:
I am quite a good economist, but my paintings are better. En zo werd dat panel toch nog interessant. Afgelopen week struikelde ik over een weer kleinere kans. We maakten allebei een kunstwerk voor de kaft van een Rotterdamse dissertatie. De boeken komen naast elkaar tijdens de expositie.

Tegenwoordig houd ik op maandagen kantoor in de Boothstraat. Het is maar voor even want we gaan in November verhuizen, maar we blijven wel in het centrum. Prima ook omdat het de contacten met Charles en Gerrit vergemakkelijkt. En 's ochtends op weg naar het werk neurie ik "Uterecht Uterecht doarp on de rivier. De boeren droagen schoenen maar je ruikt nog steeds de gier. Uterecht Uterecht het perzische tapijt legt scheef doar de stroatsjes van de bekrompenheid. Uterecht Uterecht. In Uterecht sloat Hans Wors na elke scheet die die loat sich snoefend op se boars. Uterecht Uterecht kleinburgerlijk moeras. De weroald zou vfeel mooier sein als Uterecht er niet was" (aldus Joop Visser)

Zaplog boft maar: A feeling of ironic disappointment with economic science is visible (...)in the turn that William Baumol and Alice Terrill take in their Zodiac Series - toward astrology: a science dating back to ancient Babylonia that ‘also provides reports of the future, including its economic prospects, which are of uncertain accuracy’ (afbeelding Taurus van Baumol en Terrill te zien op Antidotes from the dismal science).

Het Horns of Plenty Project krijgt een vervolg: het werk is opgenomen in de ronreizende expositie Antidotes from the dismal science. Ook de begeleidende litho's zijn er. Een van de litho's was eerder te zien tijdens A wealth of creations. Het andere is nieuw, althans werd nog niet eerder getoond (al gaf ik wel een litho aan Roy die er over sprak tijdens de laudatio van Hugo). The final act of Peter Burgeik’s Horns of Plenty project (painting, lithography and internet with the Economic Policy Directorate of the Ministry of Economic Affairs) in November 2008 was the “Hymn of the horns of plenty”, which shows four horns of plenty on pillars in an empty abandoned landscape. De afbeelding is het tweeluik dat kleurig is en nog vol optimisme.

Volgens Femke stuur ik een pdf uitnodiging rond waarin nog kleine foutjes zitten, dus die kon ik meteen uitleggen dat haar uiteindelijke uitnodiging opeens een fout bevat doordat het A.G. tussen het Peter en het van is weggehaald. "Ja maar je zou de enige met initialen zijn op de uitnodiging, dus dat heb ik weggelaten". Ik ben dan ook de enige met een naamgenoot die de Telegraaf haalde omdat hij de schaduwboekhouding van Boele en Van Eesteren onder zich had en dat soort verknopingen laat je er het liefst buiten (Er is nog een Peter van Bergeijk. Die voetbalt vooral op internet en niet onverdienstelijk denk ik. Daarmee kan geen verwarring optreden. Hier in huis voetbalt er maar één en dat is Vera M.). En men kan zich ook electronisch aanmelden voor het seminar "A Crisis of Capitalism/ A crisis of Development!" Hoe het ook zij. Met de uitvoering van de uitnodiging kan men alleen maar blij zijn, vooral ook vanwege het schilderij van Jan pen dat de cover siert (Hanneke spreekt van "het spoorboekje"en heeft eigenlijk wel een beetje gelijk - het wordt een drukke dag".

Wie wil komen naar het Research in Progress seminar, is welkom:

I investigate the drivers of the import collapse of 45 countries between 2007Q1-2009Q2. My empirical research rejects most of the potential explanations suggested by the World trade report (WTO 2009). A quasi-postulated reduced form equation explains about 25 - 30 per cent of the variation of the trade collapse of these countries. Highly significant coefficients suggest that import inclinationation and an increase in exogenous trade uncertainty (represented by the extent to which decision making is centralised or decentralised) are the key drivers behind the trade collapse.

Hieraan toe te voegen dat ik nog steeds moeite heb de positieve geluiden van het CPB over de wereldhandel op waarde te schatten. Van de 35 landen die voorkomen in de OECD national account statistics hebben slechts 5 een bodem geraakt in het invoervolume. Eén van deze 5 landen is IJsland en daar jojo-en de handelscijfers en gaat het weer om laag (maar nog niet onder het cijfer van eind 2008)

Op weg naar de oratie doe ik ook heel wat oude bekende aan. van de week reisde ik naar het adres dat in 1991 op het briefpapier van een bedankje stond en het was allemaal hetzelfde gebleven inclusief het telefoonnummer, dat niet meer in de telefoongids staat omdat Hans het prof. en dr er niet meer voor wilde hebben en die eenvoudige correctie ging boven de macht van de PTT. Van het een kwam het ander en zo kwam ik tijdelijk in het bezit van een Openbare Les uit 1967. Opvallend detail was (waar ik alleen een raakvlak vermoedde met de gravitatie-analyse) de aandacht in de oratie voor het two gap model waar ik in de jaren negentig samen met Robert nog mee stoeide.

Loopt die crisis aktie nou goed of slecht. Al de tweede week en exact dezelfde aanbieding. Of het is een man die maar één ker per maand een grap kan verzinnen natuurlijk.

Op weg van de metro naar de uni viel het oog op een protestbord. Het lag er verlaten bij. De begindatum intrigeert.

Waar de loketten waren waar je je moest inschrijven en je tentamenbriefjes moest inleveren, is nu de Erasmus Galerie. Daar gaat Antidotes from the dismal science volgend jaar naar toe na de eerste vertoning in Den Haag. Met Carmen keek ik overal rond en er is heel wat van te maken.

Pedro wist het mooi te zeggen, maar de verstrooide professor vergeet veel als er een expositie , een oratie en twee internationale seminars als een kluwe door elkaar lopen:

Dear Peter, Let me start saying that the world need more intellectuals like you. I?ve received not one but two copies of your latest book. So if you want i offer one copy to someone in your behalf, fell free to tell me. I?ll read it thoroughly, and get back to you if any comments arise

't Is iets nieuws. Economy op Clingendael en de oogst van drie kwart jaar hard werken. Maar dan heb je ook iets. Met de hapjes en de dinerlocatie bemoeide ik me ondanks herhaald aandringen niet.

Inge zag dat er een zetfout was en dat gaf mij weer mooi de gelegenheid uit te leggen hoe dat zit met een economennaam en een kunstenaarsnaam

Vrijdag studeert Mina af en de timing is in zoverre perfect dat de aankondiging van het workingpaper dat uit de scriptie groeide vandaag in Mark's ESB etalage staat. Het heeft even geduurd voor er MA achter Yakop komt te staan, maar Mina is dan ook by far de eigenwijste student assistent die ik ooit heb gehad. (Overigens deed Simon die vorige maand de eindstreep haalde er nog wat langer over.)Mark mailde dat hij blij was dat het eindresultaat er nu was.

De Peugeot kon niet voller met al het werk voor de expo Antidotes from the dismal science in de achterbak, maar er bleef nog wel ruimte over voor Sjef en Loes die ik in Noordwijk oppikte waar zij bij de heisessie van de bestuursraad waren en ik bij het HIVOS. Toen ik vertelde dat ik daar voor de strategy week was en dat we dus wel zo'n beetje het zelfde soort strategisch gedoe achter de rug hadden, kon Sjef zich niet voorstellen dat ik op dit moment nog iets zou doen dat niet met mijn oratie te maken had. En natuurlijk had hij wel gelijk bij HIVOS was het zeer geanimeerd rond De-globalisation and development. Bij alle externe optredens draai ik proef.

schreeuwde het op de kerkstraat, maar het was geen peen met uien maar een exquise verzameling dadels dus ik maakte er geen foto van

Terwijl paul iets te verantwoorden heeft over het uitlekken van een miljoenennota, stopte het Economendagboek gedachtenloos een delicate tractatie in de broekzak. Die gelukkig nog net werd ontdekt voor het de was in ging. Hanneke had overigens toen ik vertelde over de prinsjesdagtraktatie gedacht aan een doos bonbons.

Kijk even of mijn beeld er nog staat, vroeg Erik toen hij hoorde dat ik Gerrit's schilderijen ging transorteren. En het stond er, vergroeit met het interieur. Maar een onverlaat schilderde de sokkel knallig groen en dat was nooit de bedoeling geweest, denk ik.

Het even geduurd, maar ik denk te hebben achterhaald waar de Grote Allergie Aanval vandaan kwam die ons de laatste dagen teisterde. Het kwam van de schilderijen van Jan Pen die tijdelijk zijn opgeslagen tot het werk van Gerrit Faber en Peter Burgeik de spacewagon tot de nok vult om het transport zo kostenefficient mogelijk te maken. Deze schilderijen woonden jaren in de garage/werkkamer/atelier van de poes van Jan Pen. Zo kwamen ze onder de allergenen. De schilderingen staan nu gesealed te wachten op het transport en daarna wordt het soppen.

Bijna een kwart eeuw geleden volgde ik met goed gevolg de ARC opleiding "Bediening en beheer P.C." Het was overbodig, maar vereist bij de ABN (inderdaad daar kwam de eerste pc op de afdeling economisch onderzoek pas in 1986). Anders mocht je niet achter de afdelings-pc zitten en die had ik nodig want ik had dé kloteklus voor de junior medewerker gehad: de landenklassificatie. Niet meer dan scores optellen en vervolgens ordenen, uitprinten, bespreken wijzigen, optellen ordenen enz. tot het convergeerde. Op de ABN werkte ik op het mainframe in APL, maar dit was handiger omdat ik dan ook meteen een plaatje en een praatje kon maken. Ik leerde een middag aan/uit, DOS (dir: /p c: enz), bits en bites en toe was er ook nog een drankje en kregen we het papiertje.

Soms zoek je iets uit en dikwijls is het dan net anders dan je altijd dacht te weten, zo ook met de dismal science (sombere wetenschap), die economie is:

Economics is the dismal science. The tribe of economists is well known for its professional grayness and pessimism. The financial crisis that started in 2007 gave rise to many a Dr Doom with a PhD in economics. But the reputation of being a bunch of pessimists exists for quite some time. Supposedly this derogative was earned because the predictions of the classical economists (in particular Malthus, Ricardo and Marx) were very gloomy as they sketched scenarios of unending hardship and poverty. This attribution is not quite true because the term was coined by the Victorian historian Carlyle in 1849 to actually attack the classical economist’s view that institutions, rather than race, explained why some nations were poor. According to Levy and Peart (2001) his attack was a reaction to John Stuart Mill’s support for the emancipation of slaves: “It was this fact—that economics assumed that people were basically all the same, and thus all entitled to liberty—that led Carlyle to label economics "the dismal science." Thus the pejorative dismal actually is an adjective of which economists should be proud. Economics is indeed an antidote against many prejudices.

David M. Levy, Sandra J. Peart. "The Secret History of the Dismal Science. Part I. Economics, Religion and Race in the 19th Century." January 22, 2001. Library of Economics and Liberty. Retrieved September 10, 2009 at: http://www.econlib.org/library/Columns/LevyPeartdismal.html

Alleen al het uitprinten en het papiertje kosten meer dan de acht centen die ik vanochtend bij de apotheek moest betalen voor een voorgeschreven pil (en ik betaalde 25% meer). Het is pas de tweede keer dat het me overkomt, maar dat is wel in één week. Na het printen komt de administratieve verwerking nog. De kosten van de gezondheidzorg lopen zo vanzelvers uit de hand. Bij navraag bleek de ellende als het niet werd afgerekend zo groot te zijn dat de apotheker ondanks de kostenpost het papierwerk maar voor lief neemt. ter verhoging van de feestvreugde ga ik deze rekening indienen bij de verzekeraar. Hoop dat die er iets van leert.

Met die keuze ben ik het helemaal eens, zei Jan Pen, toen ik het origineel uitzocht van een omslag voor de Allied Scocial Science Associations. Zelf had hij een werk uitgezocht als vlaggeschip voor de expositie Antidotes from the dismal science (opening: 29 oktober) dat als een tussenschotje op zolder had gediend. En met die keuze was ik helemaal eens. Er was nog meer in de werkkamer en atelier waar nu de poes woont. Niet veel kranten meer, maar nog wel een aantal dubbel schilderijen. Jan en ik bleken nog een onbekend stukje geschiedenis te delen: het college geven in de dependance van de Rijksuniversiteit Groningen in Leeuwarden. Hoe we er op kwamen weet ik niet meer, maar het was en gedeelde ervaring al zat er tussen ons heen en weer gereis een kwart eeuw. Jan ging destijds met de trein en had een fiets op het station en genoot van Leeuwarden. Ik ging met de auto, pikte onderweg in Drachten een student op en had moeite met de verkeerscirculatie. Desondanks was er de gedeelde ervaring van Friezen en Friezinnen die hun eerste jaar in de grote stad (Jan: "mijn eerste grote stad") deden maar nog niet in het verre Groningen. Ze kwamen op de fiets en hadden grote broodtrommels. Het was een groep van 20 tot 30 studenten en je moest het hele vak (micro en macro) van het eerste jaar geven.

De bijeenkomst had een hoog reuniegehalte. Steven, Richard, Charles, Niels, Henk, henk, Catrinus, Simon, Hans, Harry, Henk, Nanne. Het was een weerzien van oude koppen. In tegenstelling tot de andere aanwezigen was het het eerste college dat ik van Ger kreeg. Niels en Robert spraken over microkrediet al dan niet in relatie tot de financiële crisis. Henk & Henk spraken over de terreur van de A en B publicaties, hetgeen het economendagboek de opmerking opleverde dat hij ook meer een kwalitatieve econoom was. Opbeurend als altijd repositeerde het dagboek dat het met de B's wel meeviel maar dat ze onleesbaar waren dus dat het niet gek was dat het spreker was ontgaan. Enfin. Mijn eigen betoog draaide om de Lanjouw hypothese. Ik koos de titel van mijn voordracht "Handel en conflict in een tijdperk van de-globalisering" naar aanleiding van ger's dissertatie.

Tegenwoordig ben je niet blij als je een proefschrift opgestuurd krijgt want dan moet je tenminste de hele samenvatting lezen en begrijpen. Vroeger kon je tenminste volstaan met het lezen van de stellingen. Daar zat er altijd wel eentje tussen waarmee je het eens of oneens was en als je dan ook nog iets krabbelde over vakmanschap en doorzettingsvermogen dan was de jonge doctor ook weer happy (dit kunstje heb ik van Jan pen geleerd). Ik wilde maar zeggen: Gelukkig heeft Ger nog een ouderwets proefschrift geschreven met stellingen. Dit bracht me bij de eerste inspiratiebron voor deze inleiding: “Stelling 9”:

In het licht van het streven naar ontspanning tussen Oost en West ligt het meer voor de hand de internationale handel tussen beide blokken te bevorderen dan deze te beperken (Stelling IX bij Internationaal Geld en Internationaal Monetair Bestel, Rijksuniversiteit te Groningen, 25 november 1982)

De stelling legt een verband tussen het stimuleren van handel en het afnemen van politieke conflicten. Dit is een gewaagde stelling die niet in lijn is met enige toonaangevende economische analyses van het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Maar het is ook een brave steling want hij past in een heel breed gedachtengoed van klassiek tot marxistisch dat vrijhandel ziet als een basis voor goede politieke verhoudingen: dit is de school die wel wordt aangeduid als de aanhangers van de Liberal Peace gedachte. Het is niet alleen de spanning tussen de hoofdstroom in de jaren tachtig van de Realistien en de geschiedenis van het economische denken die inspireert. We weten ondertussen namelijk ook dat de val van het IJzeren Gordijn in 1989 heeft geleid tot een enorme groei in het Oost West handelsverkeer. Dat suggereert welliswaar dat de samenhang er is, maar ook dat de causaliteit anders kan zijn. We moeten de stelling dan eigenlijk anders opschrijven en eigenlijk is dat de stelling die uit mijn eigen proefschrift volgt: "In het licht van het streven naar meer handel ligt ontspanning tussen Oost en West meer voor de hand dan het maken van diplomatieke ruzies." Wat betekent deze stelling nu in de huidige context? Relevant is dat de wereldhandel dit jaar door de financiële crisis een ongekend sterke daling vertoont. Dit is mijn tweede inspiratiebron. Zoals u kunt zien in deze figuur die het volume van de wereldhandel sinds 1880 weergeeft. De crisis van de jaren dertig van de vorige eeuw die de wereldbrand inleidde is maar een rimpeling in deze grafiek, maar in procentuele veranderingen is dat natuurlijk anders.

Stelling 9 plaatst Ger duidelijk in de traditie van de Liberal Peace. Dat is het idee dat economische banden helpen conflicten te voorkomen. Nogal wat aanhangers van de Liberal Peace menen ook dat democratieën minder oorlog voeren wanneer voor andere factoren wordt gecorrigeerd. Een reden zou kunen zijn dat democratieën of meer precies volkshuishoudingen met decentrale beslissingen ceteris paribus meer handel drijven. Hoe het ook zij de idee van de Liberal peace is een gedachte die ver en breed terug gaat in de geschiedenis van het economische denken.
"It is commerce which is rendering war obsolete, by strengthening and multiplying the personal interests which are in natural opposition to it" Dit citaat is van John stuart Mill uit zijn Principles of Political Economy van 1840. Eigenlijk is dit de traditionele economische benadering rond het midden van de 19e eeuw waarin het geloof in de vrijhandel toonaangevend is. Meer recent vinden we deze opvattingen nog onverkort terug bij voorbeeld in Chicago. Te denken valt aan Milton Friedman en “D” McCloskey.
We shall thus gain a lot and make it difficult for those powers that enter in deals with us to take part in military action against us, because war cancels everything, and should one brake out we shall get possession of all the buildings, installations and railways. Dit citaat komt uit een andere hoek. Het is van Lenin’s On Peaceful Coexistence uit 1917. Lenin’s visie bevat ook een les voor Nederlandse politici die zich zorgen maken om buitenlandse aandeelhouders en zeuren over de borging van publieke belangen. We worden niet afhankelijk door dat soort investeringen, maar krijgen juist een belangrijke voordeel.
Aldus belandde Ger in het Mausoleum van economisten.

Onderstaande grafiek geeft een samenvatting van 14 internationale wetenschappelijke studies. Horizontaal staat het jaar uit dat de studie verscheen. In 1982 publiceert Ger zijn stelling. Die stelling zegt niet in welke mate handel en conflict samenhangen; wel dat er een negatieve samenhang is. Meer handel leidt tot minder conflict. We kunnen preciezer zijn dan alleen het teken. De meeste studies geven de elasticiteit weer. Hoe negatiever de elasticiteit des te groter is het conflictdempende effect van handel. Dit conflict dempende effect is onderzocht in 6 studies. De eerste studie van Salomon Polacheck verscheen in 1980 in de Journal of Conflict Resolution.<

Er zijn ook studies die niet kijken naar het handelsdempende effect van politieke conflicten. Die zijn in de grafiek in het rood weeergegeven. Steeds vinden we een negatieve elasticiteit. Eigenlijk wetern we niet of handel nu leidt tot minder conflicten of dat conflicten nu leiden tot minder handel. Maar we vinden hoe dan ook niet de samenhang die wordt veronderstelt door de Realisten. Dat is alvast iets. Een andere vraag is of de samenhang stabiel is in de tijd. Op grond van de literatuurvalt daar weinig over te zeggen. We kunnen wel zien dat de elasticiteiten minder negatief zijn naarmate de publicatiedatum van het onderzoek recenter is. Dat geldt voor het conflictdempende effect zoals we aan de zwarte regressie lijn kunnen zien. Het geldt ook en zelfs sterker voor het handelsdempende effect zoals we aan de rode regressielijn kunnen zien. De twee regressielijnen snijden elkaar in 1990. Dat is het jaar dat ik promoveerde op de dissertatie Handel en diplomatie en waarvan Ger co-promotor was. Dit was al behoorlijk gecompliceerd, maar we kunnen nog moeilijker doen door de elasticiteiten die in de studies zijn gevonden te verklaren uit de karakteristieken van die studies, zoals de publicatievertraging, de periode waarop het onderzoek betrekking heeft of het onderwerp van onderzoek. Het effect is bijvoorbeeld kleiner (namelijk minder negatief) indien de vorm van conflict die in de studie figureert betsaat uit transnationale terroristische gedragingen. Ik maakte dus een meta analyse met de methode van de kleinste kwadraten. De geschatte vergelijking verklaart zo’n zestig procent van de variantie van de elasticiteiten die we in de grafiek zagen. De F toets geeft aan dat de vergelijking significant is in wat zij verklaard bij gebruikelijke betrouwbaarheidsintervallen. De vergelijking bevat een dummy variable die de waarde één aanneemt voor studies naar het conflictdempend effect dus à la Stelling 9. De coëfficiënt is insignificant. Ger heeft dus gelijk, maar het is insignificant dus dat hielp hem niet. Peter had ongelijk, maar het effect was insignificant dus dat hielp hem wel. Voor de mate van gevonden samenhang maakt de richting van de causaliteit au fond niet uit. In werkelijkheid doet de causaliteit er natuurlijk wel degelijk toe, maar we kunnen er niks over zeggen op grond van het beschikbare onderzoek. Dank zij de meta-analyse kunnen we toch iets zeggen. De studies komen tot de ondubbelzinnige conclusie dat er ongeacht de richting van de causaliteit sprake is van een betekenisvolle negatieve correlatie tussen handel en conflict.

Daarna draaide ik proef voor de oratie door te kijken naar de relatie tussen handelskrimp en democratie, maar dat is een onderwerp dat vanzelf nadere beschouwing verdient en krijgt tegen het eind van oktober.

In verband met de travel order was er eerst nog wel wat gedoe omdat er geen programma was. Maar nu weten we het: vandaag is het afscheidssymposium van Ger Lanjouw. De aio's die in de jaren negentig Groningen de economieverdieping van het WSN gebouw in Paddenpoel onveilig maakten schopten het ver en er zijn heel wat hoogleraren gecreëerd (ook het economendagboek had Ger als co-promotor). Vandaag spreken er vier en daarna wordt het kaleidoscopisch.

Het paper van Rafael waar ik vandaag commentaar op moet leveren, geeft veel aanleiding tot zelfreflectie. Rafael onderzoekt de sociale mobiliteit in Mexico aan de hand van retrospectieve vraagstelling. Dus " wat was de opleiding van je ouders" of " hadden jullie een koelkast" en " hoeveel boeken waren er in huis". De social ontwikkeling is evident. Mijn opa (de vorige Peter van Bergeijk)) had 2 boeken. Een boek met plaatjes over de wereldbrand 1914-1918 en de bijbel. Mijn ouders hadden 6 boekenkasten en ik heb er een stuk of 18 in huis. Ik vermoed dat die ontwikkkeling wel in veel families waar zal zijn te nemen, maar of dat nu social mobiliteit is weet ik niet. Ook weet ik niet precies wanneer de duurzame consumptiegoederen werden aangeschaft, bij voorbeeld wanneer er centrale verwarming was (ik denk rond mijn elfde). Belangrijker dan deze herinneringsbias in het onderzoek lijkt me echter dat de vragen uit de aard der zaak worden gesteld aan overlevenden en dat betekent vooral bij de oudere generaties dat de betere klassen oververtegenwoordigd zullen zijn (zie de correlatie tussen opleiiding ouders en kinderen die veel hoger is bij ouderen - de daling kan veroorzaakt worden door grotere sociale mobiliteit maar sterfte in de lagere klassen lijkt is dus een alternatief waarvoor zou moeten worden gecorrigeerd). Misschien kan het nature of nurture debat nader inzicht verschaffen. De correlatie tussen opleiding van de ouders en het kind is met name bij jongere generaties hoger bij mannen dan bij vrouwen. Dit kan natuurlijk een gender effect zijn, maar anderzijds zijn moeders met zekerheid bekend en weten we dat niet iedere formele vader zijn genen doorgeeft aan zijn officiele kroost. Dat zou er op kunnen wijzen dat de niet genetische component in belang is toegenomen. Als dat zo is, dan is de sociale mobiliteit afgenomen. Enfin vragen te over dus.

Vandaag liep een litho dicht. Alles zwart en toen het oorspronkelijke beeld was teruggeëtst viel daar alleen grijze troep van te drukken. Die dingen gebeuren. Het fijne is dat er een natuurlijke afreageermethode is als je eenmaal hebt besloten te stoppen, namelijk het slijpen van de steen. Dat is beter voor het herstel van het goede humeur dan een rondje hardlopen of een uurtje steppen op de sportschool. En soms gebeurt er ook iets magisch zoals vandaag. Want plotsklapes dook er een spookbeeld op dat onder de lagen afslijpsel opeens vorm kreeg. En kijk eens aan! Daar was plotseling na een jaar of drie van afwezigheid "wees welkom in de tempel de wijsheid" terug op de lithosteen. Eventjes maar natuurlijk want toen de steen droog was was er ook niks meer van te zien.

We are pleased to alert you to the latest ISS working paper 478, THE WEIGHT OF ECONOMIC AND COMMERCIAL DIPLOMACY, by Mina Yakop and Peter A.G. van Bergeijk.
Mina Yakop (1985) has a B. Sc (cum laude) in International Economics and a M.Sc in Economics from University of Amsterdam and is now a student in Financial Econometrics at that university. He followed several masterclasses including United Nations and Multilateral Diplomacy: Theory & Practice, the Amsterdam School of Economics & Business Talent lectures and Harvard National Model United Nations (Outstanding Delegate Award). Mina was an intern at the Directorate General for International Economic Relationships in The Hague in 2007 where he did the research that the resulted in this working paper. He presented an early version of the paper at the international conference The Gravity Equation or "Why the World is Not Flat", Groningen University 2007.

Ofschoon er hard gewerkt moest worden toen de wind witte banen trok over een zee-ige Westeinder was er ook reden te over voor diepgravende economische argumentatie tussen de overstag procedures door. Kernpunt van de discussie is de bevreemding van Frank dat Australische wijn in Nederland te koop is. Dit is ecologisch en economisch verkeerd, denkt hij, omdat de wijn in Australië even energie- en ecologische efficient kan worden geproduceerd als in Frankrijk of Italië terwijl het transport over de wereldzeeën nota bene in zware flessen vervolgens handenvol CO2 uitstoot kost. Het Economendagboek vindt deze hypothese wetenschappelijk want verwerpbaar en wijst op diverse theoretische aspecten zoals het feit dat Austrliers een comparatief voordeel hebben in het produceren van vieze wijn. Kernpunt is dat de diversiteit van het aanbod toeneemt en verder zorgt de concurrentiedruk voor lage prijzen en innovatie. Dit laatste zijn theoriepunten ik heb er geen empirisch bewijs voor maar het plaatst voldoende vraagtekens bij de simpele pre-economische conceptie dat het internationale transport per definitie slecht is. Wijn is overigens altijd een heikel punt geweest in discussies van internationaal economen. Zelf gebruik ik het wijnrek van Albert Heijn altijd als voorbeeld hoe sterk politieke factoren van invlooed kunnen zijn op internationale handelsstromen. Ten tijde van het Apartheidsregime was er in Nederland geen fles Zuid-Afrikaans druivennat te krijgen en wie naar de supermarkt afreist ziet dat dat nu geheel anders is. Maar al langer geven wijstromen aanleiding tot diepgravende analyses. Het comparatieve voordeel van Portugal is volgens Ricardo de wijn, maar dit is anders dan meestal wordt gedacht geen natuurlijk voordeel, maar vooral een voordeel dat ontstond door een bilateraal handelsverdrag dat de Franse wijn veel duurder maken. Het hele klassieke verzet tegen dergelijke overeenkomsten valt te herleiden tot het feit dat economen liever Franse wijn drinken dan Portugese (of Australische denk ik dan toch). Als Frank het argument wil winnen moet hij doen alsof hij zich geen zorgen maakt over ZuidAfrikaanse of Australische wijn in het wijnrek van onze grootgrutter, maar over de Europese wijn die op andere continenten wordt verkocht. Het vermoeden is dat economen zich door een andere framing sneller zullen laten overtuigen.

Nog een reden om de vlag voor de wereldhandel nog even niet in top te hijsen. Niet de beste voorlopende indicator die er is, maar de Baltic Dry is al weer geruime tijd aan een gestage neerwaartse beweging bezig. Nog steeds boven het niveau van rond de jaarwisseling toen de wereldhandel in elkaar klapte, maar de trend sinds juni is niet consistent met het idee dat er al subantieel herstel optreedt.
Economendagboek: Ook de dagkoers van de wereldhandel daalt

Het is een beetje het understatement van het jaar: "Dit is een vrij uniek instrument waarin de ontwikkeling van de wereldhandel op maandbasis wordt gevolgd". Bescheidenheid siert het CPB, maar dat "vrij" mag van mij wel weg. Het CPB zag de instorting van de wereldhandel met dit instrument als eerste aankomen en oogst terecht lof en waardering. Desondanks vraagt men zich af of dit stukje gereedschap goed in staat is om een uitspraak te doen dat de wereldhandel weer aan het groeien is. Dat is best mogelijk, maar de gerapporteerde groei (2.5%) is maar net meer dan de standaarddeviatie (1.6%) over de periode 1991-heden (Bij een recentere periode bijvoorbeeld sinds begin 2007 is ide standaarddeviatie overigens 2.5%). Kortom ik ben er huiverig over ook omdat het cijfer een gemiddelde is vanuiteenlopende ontwikkelingen voor de wereldinvoer (+3.3%) en de werelduitvoer (+1.7%) die eigenlijk hetzelfde moeten zijn. Het zou buitengewoon verheugend nieuws zijn als de wereldhandel echt uit het slop kwam en men gunt het CPB de primeur het weer als eerste te hebben gezien. Maar niet met zo'n au fond marginaal cijfer.

Vandaag drukte ik voor het eerst professioneel met Aad aan oogdruk en het werd een oog met als titel Knowledge

Met Maaike sleutelde ik een programma in elkaar dat staat als een huis. Medio oktober gaat de economische diplomatie Clingendael veroveren. Let maar op!

The golden decade in which globalization, growth and ‘less government’ appeared to provide a recipe for welfare and less conflict came to an end in 2008/9. A number of crises and imbalances regarding food, the environment, energy and the world economy coincided thus not only uncovering the lack of appropriate international governance and the fragility of the global system but also the consequences of geopolitical and geo-economic shifts underway. Emerging powers such as the BRIC countries are essential to solve the climate challenge, increasingly influence scarcity and prices. and have become one of the engines of world economic growth These emerging powers are not yet full member of the family of democratic market economies, ant at the same time they pose challenges to the hegemony of the United States and the new world order that developed when détente set in during the 1990s
Historically, economic diplomacy has a large role to play in such a context. Governments are more likely to employ economic tools in the pursuit of foreign policy interests when the legitimacy and power of existing structures of international cooperation decrease. This reconfiguration encourages governments all over the world to reassess the effectiveness and appropriateness of their national and foreign policies – including on the politico-economic front and particular the instruments of economic diplomacy.
Clearly, economic diplomacy is not just about narrow economic and commercial interests. Rather, it involves broad national interests that include political and strategic as well as economic dimensions. Governments design and pursue economic diplomacy with the aim of promoting overall economic welfare and national security. Economic diplomacy is thus part of and at the same time instrument of foreign policy, concerned with (decision-making) processes and the employment of political-economic instruments. The body of knowledge about economic and commercial diplomacy has a curious but not often noted aspect, namely its bias with respect to positive and negative interactions. The empirical evidence that is produced by economists working on the use and impact of the foreign service in the post-1990 world trade system is mainly limited to positive diplomatic exchanges, and in particular the diplomatic and commercial infrastructures. In contrast the empirical evidence on the use of economic relationships as a tool to achieve foreign policy goals is by and large limited to the use of negative sanctions, while we know little about the determinants of failure and success of positive sanctions.
Although economic diplomacy is certainly not a new phenomenon, scholarly and practical thinking about the subject needs to reflect on the current threats and opportunities. This conference aims to contribute to a more thought-out conceptualization of economic diplomacy, that is informed by practice and contributes to the advancement of (government) policy on the subject thus yielding sounder understanding of the processes of economic diplomacy and its central place in both the theory and practice of international relations.

Een gedenkwaardige dag vandaag, want de AEX brak door de driehonderd punten grens. Ik gun iedereen zijn of haar feestje. Wie zijn geld 5 jaar geleden in een oude sok stopte, deed het nog altijd zo'n tien procent beter dan de beurs (mits je die sok terug kon vinden natuurlijk). Had je het op zo'n vermaledijde OHRA maandspaarrekening gezet dan was je een derde rijker geweest dan wanneer je het in aandelen omzette. (En de vergelijking tussen beleggen en niks doen pakt natuurlijk nog rotter uit wanneer je over een kortere periode vergelijkt - tenzij februari van dit jaar natuurlijk).

Gezellig. Als het economendagboek beter had opgelet, had hij gisterenavond niet bij Acda en de Munnik gezeten. Gezellig. De avond de voor een optreden van Rob de Nijs, dus dat we ons buiten de orde geplaatst voelden tijdens deze avond in Caprera hadden we kunnen zien aankomen. Gezellig. Voor ons en naast ons zat jeugd dat de avond met een vaatje bier en enige pillen begon. Gezellig. Pilletjes dan, maar wie gaat er in hemelsnaam naar Acda en de Munnik om te swingen. Gezellig. Nou dat hadden we verkeerd gezien. Gezellig.

Ik was het eigenlijk straal vergeten, maar gisteren drong mijn oproep aan Warren, Bill en Carlos dan toch door tot de kolommen van Boeken. Ingekort want toch een beetje onbelangrijk. Daarom wat van de oorsprongelijke soundbites op het dagboek

Wat koopt u eigenlijk als u een winnend kraslot hebt? Hoe besteedt u straks die lang verwachte erfenis? En wat doet iemand nadat zij haar eerste miljoen bij elkaar heeft geplust? Dit zijn te eenvoudige vragen voor de groep van nieuwe superrijken die in Philantrocapitalism aan een nadere studie worden onderworpen. Zij zitten opgescheept met een eigen vermogen van enige tientallen miljarden dollars en willen er nog wat mee doen voor ze afreizen naar de hemelpoort. Liefst iets goeds dat leidt tot een betere wereld.

Bishop en Green vinden dit allemaal prachtig, vooral omdat ze menen dat weggeefkapitalisme in toenemende mate noodzakelijk is en zal worden als financieringsbron voor maatschappelijke innovatie. Overheden worden volgens hen nu eenmaal met te veel en te grote problemen geconfronteerd, zoals de vergrijzing, de klimaatverandering en de beheersing van conflicten en terrorisme. Vooral door de kredietcrisis zullen er harde keuzes gemaakt worden, ook omdat belastingverhoging de concurrentiekracht aantast. Dat betekent onvermijdelijk bezuinigen en volgens Bishop en Green is de sociale innovatie het eerste slachtoffer. Kortom, met de bodem van de schatkist in zicht zou het daarom goed zijn als miljardairs overal ter wereld in dit gat in de markt stappen en hun chequeboek trekken. Bishop en Green hopen en verwachten dat de filantropische hausse ondanks de kredietrcrisis door zal zetten. Dat kan alleen als de superrijken zich niet bedreigd voelen door overheden die hun rijkdom weg willen belasten en er bovenal meer maatschappelijke waardering voor de weggeefrijken komt. Bishop en Green stellen daarom een nieuw sociaal contract voor: de rijken verdienen hun geld eerlijk, betalen belastingen en geven veel en effectief en de maatschappij houdt op met criticasteren en gaat nieuwe partnerschappen aan met de rijken om de mondiale problemen efficient en voortvarend op te lossen.

Het met veel publicitaire bombarie weggeven van cheques met heel veel nullen lijkt mij toch vooral een manier van de jetset om mooie krantenkoppen te scoren. Dergelijke opzichtige uitgaven passen heel goed in het tijdbeeld van een zeepbal-economie en de opkomst van een nieuwe klasse. In de jaren twintig van de vorige eeuw werd status en maatschappelijke erkenning vooral gekocht door de extravagante statusbevestigende bestedingen die door Thorsten Veblen in zijn theorie van de conspicuous consumption zijn beschreven. Aan het begin van het huidige millennium bieden consumptieve uitgaven geen soulaas meer om je echt te onderscheiden van de massa miljardairs (er zijn er te veel; Bishop en Green schatten dat hun aantal vorig jaar minimaal 1100 bedroeg). Als uitgaven voor een privé-jet, een ruimtereis, een paleis, een museum en een ziekenhuis geen onderscheidend statusverhogend effect meer hebben, biedt alleen het tackelen van wereldproblemen nog soulaas.

Enfin het stuk eindigt mooi en rechtschapen en Maartje zette er een mooie bespreking van Singer naast zodat het een geheel werd en ook wel cachet kreeg.

"Gaat niet allen over economie, maar ook over Peter zelf. Is een van de weinige Nederlandse economenblogs"

De enorme opwinding die ontstaat rond de bnp krimp cijfers is absoluut onbegrijpelijk in het licht van de meetfouten die alle economische grootheden nu eenmaal uit de aard der zaak hebben. Zelfs die min nul komma negen van het CBS kan net zo goed een vette plus zijn. Of moeiteloos min drie. Tenzij economen & statistici serieus de meetfouten gaan vermelden bij hun meet resultaten worden we nooit een serieuze wetenschap. Maar het is dan weer wel het enige vakgebied waar je zonder je te kunnen schamen kunt zeggen dat het beter gaat als het slechter gaat.

Vanochtend struikelde ik over een dataset die ik al lang zocht, namelijk de volume en prijsontwikkeling van de wereldhandel tussen 1929 en de Tweede Wereldoorlog. Ik vond het niet in een muffe kelder maar op internet (overigens wel cool verstopt onder de heading "analytical tables"). En zo kon ik meteen verhelderen aan Charles waarom ik denk dat de klap omlaag de afgelopen maanden al net zo groot was als tijdens de Eerste Grote Depressie, terwijl hij dacht dat we daar nog ver vanaf zaten. Charles had namelijk Kindleberger's data in het hoofd en die zijn nominaal. Ik heb alleen oog voor de volumina. Het grafiekje laat zien dat er niet alleen een sterke krimp optrad maar ook een grote prijsdaling. Enfin, heleml enthousiast over deze meevaller op datagebied.

Vandaag verscheen nr 476 als eerste iss working paper in de nieuwe huisstijl die het logo van Erasmus en ISS combineert. Inhoudelijk verandert er niks maar het is toch een punt om te markeren. Charles vertelde me gisteren dat het tempo waarin de integratie zich voltrekt zij stoutse dromen te boven gaat.

Een werktitel, maar het economendagboek vond het toch een beetje oudemensenmuziek. Op het eind werd het beter, maar bij Pijn misten we Herman Brood en dikwijls was de beat zoek als er beat moest zijn.

Het World Trade Report van de WTO kwam al weer enige tijd geleden en wel net voor mijn vakantie uit. Ik las het diagonaal en oordeelde destijds dat het raport me nogal tegenviel, niet in het minst omdat het langs de kern van het probleem skizzeerde en maar een halve pagina besteedde aan de oorzaken van de handelsineenstorting. Tijdens de voorbereiding van wetenschappelijk werk moet je nooit uit de tweede hand citeren en ook je eigen citaties en observaties nog eens nauwgezet nalopen, zeker als die tijdens de pre-vakantiestress zijn gemaakt. Dat levert onverwacht niet alleen een voetnoot in een oratie op:

The World Trade Report 2009 does not repeat one potential explanation that was mentioned by its director-general during his pre-April G20 press conference namely that ‘production for many products is sourced around the world so there is a multiplier effect — as demand falls sharply overall, trade will fall even further’. Disappointingly, the World Trade Report published a full quarter later only repeated the press note suggesting that no new analytical results had emerged.

Hierbij is de slotzin van het citaat natuurlijk de springende observatie. Inderdaad is er wel eens een could tussen gezet maar voor de rest is het 1:1 met het persbericht. Deze indruk van inertie in het WTO denken wordt versterkt doordat de grafieken netjes ophouden bij het eind van december 2008. Tenslotte levert de raadpleging van de bron een nieuw perspectief op het verbreken van het embargo op. Dat het NRC het embargo brak wist het economendagboek nog niet (en het is blijkbaar later door iemand opgezocht uitgezocht): Economendagboek: DE-globalization II. Waarin een klein land groot kan zijn, wil ik maar zeggen.

Toch beniewd of deze invoeractiviteit van het economendagboek een bijdrage levert aan het herstel van de wereldhandel. Het drukt in ieder geval het bnp (althans volgens de definities van de nationale rekeningen)

Bijstaand een grafische weergave van de ontwikkeling van de wereldhandel. Het is de bekende spinnewebgrafiek waarmee de ineenstorting van de wereldhandel na 1929 wordt geïlustreerd, maar dan voor 2007 t/m zover als we de data hebben. Meestal wordt Kindleberger genoemd als de bron voor zo'n grafiek (ik zit net zijn World in depression te herlezen), maar ik vermoed dat de Volkerenbond de eer zou moeten hebben (dit ga ik nog eensuitzoeken). De grafiek begint in januari 2007 bij het rode sterretje en dan kijk je met de klok mee. Hoe meer naar binnen des te lager het wereldhandelsvolume. je ziet het wereldhandelsvolume groeien want na de eerste draai komt het lijntje hoger uit (boven het sterretje), maar dan in oktober 2009 gaat het fout en duikt de wereldhandel onder het niveau van vorig jaar en draait steeds verder naar binnen. De vraag is natuurlijk hoe het verder gaat. In de jaren dertig spiraalde de handel steeds verder in de spinnenwengrafiek (maar die grafiek was gebaseerde op bedragen en niet op hoeveelheden zoals de grafiek hierboven, dus daar vertekende de deflatie neerwaarts). In recentere financiële crises was er na anderhalf jaar een herstel van de invoervolumina. Kyklos accepteerde er zojuist een artikel over dat razendsnel moest worden herzien voor het morgen in handen van de bureauredactie wordt gegeven.

Affiliaties. Een moeilijk begrip. In wetenschappelijke publicaties plaatst de auteur een heleboel sterretjes en andere voetnootverwijzers achter zijn of haar naam die verwijzen naar zijn of haar werkplekken. Maar wat moet het economendagboek dan doen. Moet CERES er bij of niet. Moet het ISS zijn of Erasmus Universiteit? Of moet beiden? Of is het International Institute of Social Studies of Erasmus University. Zat ik maar weer op EZ. Daar mocht tenminste niks. Wel zo gemakkelijk.

Een beslist geinige Contribution to Political Economy van Jelissen en Gotther over de visie van Marx en Engels op globalisering (al heette dat ten tijde van het Kommunistisch Manifest natuurlijk nog niet zo). Fout om de verkeerde redenen, maar notwendigerweise drijft de dalende winstvoet kapitalisten tot investeren in internationale markten (met name de ontwikkelingslanden). En wat er leuk aan is is dat ik voortaan niet meer alleen ga vertellen dat niet alleen het traditionele neo-klassieke model de richting van de stroom buitenlandse investeringen verkeerd voorspelt, maar Marx ook. Marx ziet een destructief proces dat bestaande structuren in de ontwikkelingslanden ondergraaft maar vindt dat prima en prijzenswaardig. Weg met de achterlijke feodale structuren en op naar de mondiale eenwording van de arbeidende klasse. Ik moet het natuurlijk nog wel even gaan nalezen in het origineel want uit de tweede hand moet je nooit iets citeren.

The East-Indian and Chinese markets, the colonisation of America, trade with the colonies, the increase in the means of exchange and in commodities generally, gave to commerce, to navigation, to industry, an impulse never before known, and thereby, to the revolutionary element in the tottering feudal society, a rapid development.

Modern industry has established the world market, for which the discovery of America paved the way. This market has given an immense development to commerce, to navigation, to communication by land. This development has, in turn, reacted on the extension of industry; and in proportion as industry, commerce, navigation, railways extended, in the same proportion the bourgeoisie developed, increased its capital, and pushed into the background every class handed down from the Middle Ages.

It has resolved personal worth into exchange value, and in place of the numberless indefeasible chartered freedoms, has set up that single, unconscionable freedom -- Free Trade. In one word, for exploitation, veiled by religious and political illusions, it has substituted naked, shameless, direct, brutal exploitation.

The need of a constantly expanding market for its products chases the bourgeoisie over the entire surface of the globe. It must nestle everywhere, settle everywhere, establish connections everywhere.

The bourgeoisie has, through its exploitation of the world market, given a cosmopolitan character to production and consumption in every country. To the great chagrin of reactionaries, it has drawn from under the feet of industry the national ground on which it stood. All old-established national industries have been destroyed or are daily being destroyed. They are dislodged by new industries, whose introduction becomes a life and death question for all civilized nations, by industries that no longer work up indigenous raw material, but raw material drawn from the remotest zones; industries whose products are consumed, not only at home, but in every quarter of the globe. In place of the old wants, satisfied by the production of the country, we find new wants, requiring for their satisfaction the products of distant lands and climes. In place of the old local and national seclusion and self-sufficiency, we have intercourse in every direction, universal inter-dependence of nations. And as in material, so also in intellectual production. The intellectual creations of individual nations become common property. National one-sidedness and narrow-mindedness become more and more impossible, and from the numerous national and local literatures, there arises a world literature.

The bourgeoisie, by the rapid improvement of all instruments of production, by the immensely facilitated means of communication, draws all, even the most barbarian, nations into civilization. The cheap prices of commodities are the heavy artillery with which it forces the barbarians' intensely obstinate hatred of foreigners to capitulate. It compels all nations, on pain of extinction, to adopt the bourgeois mode of production; it compels them to introduce what it calls civilization into their midst, i.e., to become bourgeois themselves. In one word, it creates a world after its own image.

Toen ik eindexamen deed, baalde ik als een stekker want wij mochten nog geen rekenmachines gebruiken (die nieuwlichterij werd niet vertrouwd en daarvoor kwam het volgende jaar pas als experiment aan bod). Dat was dus hoofdrekenen geblazen al hadden we gelukkig ook veel hulp van onze vriend de rekenlineaal.
Mijn opa Van der Aa vond dat een van de mooiste uitvindingen van de mensheid en het is waar. Zonder energie te verbuiken zijn de ingewikkeldste berekeningen mogelijk al neemt de foutenmarge met het aantal stappen wel toe. Het dwong je vooraf na te denken over de beste manier om te rekenen. Ik ben het nog niet verleerd, maar ik gebruik de rekenschuif eigenlijk vaker als lineaal.

Real world trade and trade to gdp ratio 1820-2009

Omdat je er toch een keer mee moet beginnen, ben ik vandaag maar echt gestart met de oratie. Een probleem is dat ik de afgelopen maanden al wel veel onderzoek naar de trade collapse heb gedaan, maar dat dat steeds in hapklare brokken werd omgezet om te leiden tot publicaties. Door de actualiteit van het thema moet dat gepubliceer er steeds tussendoor. Nu moet er eerst maar eens wat tijdloos worden geschreven. Anders kom ik straks in tijdnood: "Friends, Romans, countrymen, lend me your ears."

Dit jaar leverde de vakantie een gratis en uniek souvenir op. Op het kaartje waarmee de dinertafel met uitzicht op de middellandse zee was gereserveerd, trof het economendagboek een nieuwe misspelling aan

Uit de doos kwam een platenspeler. Die was aantoonbaar niet meer gebruikt sinds 2001 (maar waarschijnlijk al langer) toen we vanuit Forch naar Nieuw vennep verhuisden. In de doos daaronder zaten de LPs die al de verhuizingen uiteindelijk overleefden. Een vreemde selectie. We dunden destijds drie meter LPs uit tot 20 centimer. LPs van Aznavour (omdat die niet op CD waren verscheen), Brel (destijds idem) en for sentimental reasons de Stones, mijn eerste LP van Yes die ik overnam van Jan Willem de Bruin samen met zijn geluidsinstallatie waarvan ik de speakers 35 jaar later nog steeds gebruik en alle singletjes van Hanneke inclusief een heel vroege Michael Jackson. Maar de doos bevatte ook --- doelbewust denk ik --- alle bootlegs, italiaanse perssingen, de oudste Dylan's, de Doors, het june 1 1974 concert van Ayers, Cale, Eno en Nico, vroege Pink Floyds en vooral de drie platen van Nick Drake die ik in 1974 aanschafte omdat in Muziekblad Oor een recensie had gestaan die hem met Jan Arends vergeleek (en daarna werd de muziek van Nick Drake een soort constante; ik draaide bryter layter bij voorbeeld altijd voor het vakantie- en weekendwerk en bij belangrijke beslissingen --- verdween toen 4 jaar uit zicht tot een volkswagencommercial tot een hype leidde en Drake op CD verscheen waardoor ik een oude vriend terug vond). Die recensie uit Oor had ik uitgeknipt en op de binnenhoes geplakt maar die overleefde de tocht door de tijd niet. Op andere binnenhoezen kwam ik wel recensies en kaartjes van popconcerten tegen. Er ging ook veel verloren natuurlijk. Een kapitaal aan Beatles, jaren tachtig pop (gruppo sportivo, blondy, the police, u2) en Nederlandstalig (inclusief Jaap Fischer) ging de Zwitserse afvalhopen op omdat we waren overgestapt op de CD.
Het gekke is dat je sommige dingen helemaal vergeten bent, sommige dingen opnieuw uitvindt en dan denkt "O ja zo was dat" en sommige dingen nog steeds op de automaat doet. Vergeten was ik dat een LP twee kanten had. Hier had acht jaar louter cd en dvd gebruik iets weggedrongen, dus dat was een ontdekking en dan wel een ontdekking waar je van staat te kijken. Ook vergeten was dat een plaat kan blijven hangen en dat je soms even het stof van de naal moet blazen. Niet dat je het niet weet, maar je vergat het toch en je denkt iedere keer "O ja". "Goh hoe kon ik dat nou zijn vergeten". Wat je opnieuw uitvindt is hoe je een singeltje goed neer moet leggen als je geen tussenstukje hebt (je moet een ander singletje zoeken dat nog wel compleet is en het daar op leggen). Wat nog steeds automatisch gaat is het aansluiten van de apparatuur, het gebruik van de stroboscoop om het toerental te controleren en het behandelen van de platen (uit de hoes nemen, handen gespreid, alleen randjes en midden raken). Een stukje human capital dat niet slijt, maar waar je ook weinig aan hebt. De technologie is immens verbeterd en de enige reden dat ik het leuk vind is voor sentimental reasons. LP's die je kocht van je eerst zelf verdiende geld hebben een toegevoegde waarde die nooit weggaat.
De dames vonden dit wel cool. "He zo'n ding heb ik gebruikt bij de curcus DJ om te scratschen", "Wat een gekke stem heeft die Michael jackson het lijkt wel een wijf" en "Ain't no sunshine is toch van Van Morrison". Enfin, het atelier is een muziekinstallatie rijker.

Draait de conjunctuur dan eindelijk om. Je zou het zeggen als je naar de beurs kijkt en naar de politici en beleidmakers luistert, maar de econoom die verder kijkt dan haar neus lang is wordt er niet vrolijker van. Enfin in ESB staat eindelijk eens iets positiefs van Van Bergeijk:

(een) lichtpuntje is de snelheid waarmee de beleidsreceptuur van de consensus van Washington verlaten is. Deze koerswending in de financieel economische politiek maakte het mogelijk dat een ongekende fiscale vervanging is georganiseerd voor de wegvallende effectieve vraag. We weten natuurlijk niet echt of deze beleidsrevolte metterdaad tot een vervroegd omslagpunt in de conjunctuur zal gaan leiden, maar we kunnen ons al wel beter een oordeel vormen aangaande de vraag wat er zou zijn gebeurd als er niet op deze manier was ingegrepen. Neemt men de geschatte invloed van de fiscale maatregelen (OESO 2009a, blz. 117) en de meest recente vooruitzichten (OESO 2009b) in aanmerking, dan leveren enige voor de hand liggende berekeningen op dat de krimp in de VS in 2009 en 2010 zonder stimulans neergekomen zou zijn op -4,2% respectievelijk -0,8%. Voor Duitsland komt als men met een zelfde redenering uit op krimpcijfers in 2009 en 2010 van -6,7% en -0,7%. Er is maar een conclusie mogelijk: zonder de Keynesiaanse impuls zou er zelfs geen uitzicht op herstel voor 2011 zijn geweest.

Wat niet in de ESB paste is het waarom achter de onzekerheid of er al duurzaam herstel kan optreden. De OESO stelde de groeivoet opwaarts bij (ze voorspellen minder krimp) terwijl de voorziende daling van de wereldhandel twee maal zo groot werd. Ik geloof daar niks van ook omdat investeringsquotes dalen en ik niet zie waar de vraagimpuls vandaan moet komen die ons er door heen gaat slepen. Met Hugo raakte ik rond dit thema behoorlijk in de war omdat hij op zich geen enkele reden ziet waarom de groeivoet daalt en ik het niet goed kan uitleggen, maar hij maakte me bovendien nog extra somber omdat hij vertelde dat hij de R&D intensiteit zag dalen (R&D gaat dan nog sneller omlaag dan de productie), terwijl ik hoopte dat dat soort strategische investeringen overeind zouden blijven.

Waar aan gedacht kon worden was aan gedacht "'I declare the meeting open. Welcome to this special occasion. As you know ISS joined the Erasmus University of Rotterdam as of 1 July 2009.This public defence by Mr Degefe Duressa Obo will be the first ISS public defence which formally takes place under the banner of the Erasmus University and, as we all hope, after the public defence Mr Degefe will be the first Doctoral Researcher to receive an official Certificate issued on behalf of the Erasmus University in Rotterdam by ISS. I bid you, Mr Degefe Duressa Obo, most heartily welcome." Maar de toga van de voorzitter was die van de Economische Faculteit Rotterdam en niet die van het ISS. het leek me wel gepast dat bij de eerste procedure een EUR toga zou opduiken, maar later begreep ik dat ik de rector had vervangen en dus officieel de ISS jurk had moeten aantrekken. Enfin. Maar ik raakte toch wel weer in de cognitieve dissonantie toen de bul moest worden getekend. Want het kruisje kwam onder "rector magnificus" en die heeft een EUR jurk, me dunkt. Enfin bis.

Ik dacht altijd dat Hoover's dictum vlak voor de Wall Streat Crash moest worden gedateerd, maar Bill zocht het na toen ik bij UBS in een speech voor Ospel een joke gebruikte in een tafel speech voor het IMF met serieuze implicaties. Het bleek dat Hoover deze mantra juist na het uitbreken van de Grote Depressie bezigde (en hij bedoelde dat hij het herstel dat binnen handbereik was ieder moment verwachtte - ten onrechte) en dat was naast "alles dubbel checken" een nuttige leermoment dat nu weer van pas komt in een column. De beurs trekt weer aan en iedereen wordt weer optimistisch. L'histoire se repete

Terug in de moederschoot van de Erasmus Universiteit waar ik in de jaren tachtig studeerde. Het is een van die onverklaarbare samenlopen in het leven dat ik bij het ISS terecht gekomen ben op een moment dat het op het punt stond samen te gaan met de EUR en dat dat dan gebeurt op een moment dat ik een boek publiceer waarvan hoofdstuk 7 terug gaat op hoofdstuk 5 van mijn afstudeerscriptie uit 1986. "Een mensenleven" zei Hanneke over het boek, "maar korter dan we getrouwd zijn" ISS is nu het International institute of Social Studies van de Erasmus Universiteit.

Tijdens je vakantie ploeteren de anderen gewoon door en met augustus voor de boeg valt er weer heel wat te ogsten dat eerder werd gezaaid, Een artikel in Kyklos over de ineenstorting van de wereldhandel dat nog voor het jaareinde uitmoet en daarom nu binnen een dag gereviseerd, een stapel Economic Diplomacy and the geography of International Trade en last but not least post van Carla met daarin de lang verbijde bijdrage over economic diplomacy and economic security. Hoewel je weet dat je het gaat krijgen kun je op een gegeven moment niet meer geloven dat het Portugese avontuur ook metterdaad een concreet product oplevert. Dat deed het dus uiteindelijk wel.

Mark zette het in de etalage in de blokkendoos van ESB, maar ook anderszins trekt de bijdrage aan De blijvende uitdaging aandacht.

Your paper entitled, "What Could Anti-Trust in the OECD Mean for Development?" was recently listed on SSRN's Top Ten download list for ERN: Antitrust (IO) (Topic). To view the top ten list for the journal click on its name ERN: Antitrust (IO) (Topic) Top Ten and to view all the papers in the journals click on these link ERN: Antitrust (IO) (Topic) All Papers.

Aldus SSRN. Simon mailde ook al dat hij overal op het net verwijzingen naar het stuk had gevonden, maar de top 10 bij SSRN is ook weer niet zo'n prestatie want 44 mensen moeten de samenvatting lezen en denken dat stuk wil ik wel eens helemaal zien:

As of 07/19/2009 your paper has been downloaded 44 times. You may view the abstract and download statistics at the URL: http://papers.ssrn.com/abstract=1331830.

Soms is er iets maar je ziet het niet en soms zie je iets maar is het er niet. In het appartement aan en met uitzicht op de middellandse zee (nog steeds de zelfde coördinaten) hangt boven de eettafel een schilderij. Net als alle andere schilderijen in dit vakantiehuis ennet als alle andere schilderijen in de andere vakantie huizen van vacances toscane zijn ze van dezelfde hand en ik vermoed dat die van de eigenaar zelve is of een naast familielid (ik kwam er niet aan toe om het te vragen). Dit is een pastel. Er klopt iets niet.

Het economendagboek is op vakantie

Met Rolph en Arjan sleutelde ik de afgelopen weken aaniets inspirerends zonder dat het dwingend of micromanagend zou zijn maar ook met een gepaste afkeer van academische vrijblijvendheid. Uiteindelijk kwamen we uit op iets innovatiefs:

Peter van Bergeijk, Arjan de Haan and Rolph van der Hoeven are coordinating this project thus providing a common framework, so to say an 'open source system', for research on the financial crisis at ISS. Individual researchers will continue to be responsible for their own research agenda. This research will be discussed at a seminar on October 29, 2009, where non-ISS academics and practitioners will give feedback. On the basis of the outcome of this seminar a second round of drafts will be produced. The coordinating team will provide an overview of research results that will be one of the inputs for a conference in May or June 2010. the papers and proceedings will be published in a refereed international scientific outlet.

Verder, schreef Steven, Chris vraagt om suggesties voor de omslag - ik zou zeggen grijp je kans - jij schildert/ en ik weet van mijn vader dat hij het mooi vond zijn eigen omslagen te maken. Dus dat werd een ets en een voorstel. Thanks for getting back quickly on the points I raised yesterday. I had not realised you were such a renaiisance man: congratulations on your art! (het duurde even voor het muntje viel van die renasiisance. Verder schreef Chris. I would be very happy for you to come up with a piece of original artwork which you and Steven felt would be appropriate for the gravity principle to use on the cover. It would be good if the top third of the design included a solid slab of colour over which we could print the title and authorship details of the book. Die solid slab of colour betekent eigenlijk: het geeft niet wat het is, maar zorg voor een grote vlek bovenaan. Helemaal solid lukte me niet, maar vlekken is eigenlijk nooit zo'n probleem

Aad vroeg me toch nog onveracht of we de nieuwste serie litho's niet samen konden uitgeven. Dat kan natuurlijk. De stenen staan er immers allemaal nog dus er kan ook professioneel gedrukt worden en op 1 maat papier, zodat het werk individueel en in serie kan worden afgezet. Een folder met een eerste indruk kan worden downgeload door links op de links te klikken (het is de bovenste link). Het is allemaal nog work in progress, maar de kaders staan en dan gaat het uiteindelijk altijd wel lukken is mijn ervaring. Ik ga het werk ten doop houden op 29 oktober als onderdeeel van de expositie "Antidotes from the dismal science", waaraan ook meedoen Hans Abbing, William Baumol, Liesbeth Bos, Rossella Bargiacchi, Marc Eijskens, Gerrit Faber, Philip Hans Franses, Erik Kloosterhuis, Jan Pen, Ric Richardt en Winand Staring

"Introspectie" schreef Steven ooit in de kanttlijn bij een passage over conflict in het manuscript van mijn proefschrift dat ik hem voor commentaar gaf. Dit keer had dat kunnen staan naast de passages over mid-life crisis en comeback in de introductie die we samen schreven als ineding van The Gravity Model in International Trade: Advances and Applications. Het manuscript ging gisteren op de post naar cambridge University Press en ik leverde nog nooit ergens zo'n dik werkstuk in. Ook moesten er vragenformulieren worden ingevuld voor de marketing afdeling en dan moet je nooit terughoudend zijn, is mijn ervaring:

This book provides a broad spectrum of the literature on the gravity equation, one of the oldest and widely applied trade models in which distance features among the key driving factors. The book traces the history of the gravity model and takes stock of recent methodological and theoretical advances, including new approximations for multilateral trade resistance, insightful analyses of the measurement of economic distance and analyses of foreign direct investment. Detailed discussions of estimation issues related to trade costs, intangible trade barriers and instances where trade does not occurs put into perspective the strengths and weaknesses of this trade modeling tool both for academic researchers and applied trade policy analysts. The versatility of the model is demonstrated by many concrete applications at different levels of aggregation. The topics covered include the impact of regional trade agreements, cross border mergers and acquisitions, the trade effect of environmental treaties, the role of embassies in East-West trade and the impact of cultural and institutional difference between countries. We feel that this truly is a unique book. For one thing we have all major advances of this model on board and this book brings together authors that published in the top journals and trade economists and policy makers that work in the top policy institutes. We believe that many policy makers are confronted with the outcomes of the gravity model and would gain from having this one source that allows them a good understanding of the methodological and theoretical issues at stake. We like the broader historic perspective as well: The model originated in the Netherlands, the major methodological break through has been in the US and in this book the old and the new meet. This bridge provides value added and gives it a unique position in the literature.

Economendagboek: Small talk
Economendagboek: opening remarks

Een vol-ko-men onverwacht weerzien. Misschien is het geen èchte kleine kans, maar ik had desondanks nooit verwacht dit werk van de Mexicaanse beeldhouwer Javier Marín zo terug te zullen zien. Eigenlijk had ik helemaal niet verwacht de beeldenpartijen die door een reuzenhand leken te zijn neergezet op het Piazza del Duomo van Pietrasanta (waar ik vorig jaar op vakantie was) überhaupt nog een keertje tegen te komen. Ik kocht er een vuistdikke catalogus van, want de werken stonden op een bijzondere manier tentoongesteld. Op de laatste dag en op het allerlaatste moment want ik had het steeds uitgesteld tot ik me realiseerde dat ik er anders erge spijt van zou krijgen. Dus liep ik de hele tijd met het loodzware boek te sjouwen op het vliegveld van Pisa. Het was niet alleen het plein waar de vreemde beelden je overvielen. De ronde gevaarten met ledematen (een soort rotondes uit de hel, vind ik) die nu vlak voor het Escher museum zijn neergezet, bevonden zich vorig jaar op het altaar van de Complesso di Sant'Agostino. Het leek een beetje op heiligschennis om de hel zo maar zo'n kerk in te halen ook al werd die waarschijnlijk niet meer voor de mis gebruikt (maar misschien misstaat de sculptuur ook weer niet tussen al die lijdende heiligen en naast het crusifix). En verder bevatte de catalogus een fotobeeldverslag hoe de beelden op het Italiaanse dorpsplein terecht waren gekomen en dat was ook wel vermakelijk. Enfin. Vorige week liep ik langs een paar kratten op de stoep bij Pulchri die om de een of andere reden mijn aandacht trokken en plotseling herkende ik door de kieren bij toeval een van de beelden die ik vorig jaar zag en toen ik het thuis vertelde, wist iedereen waar het over ging en vroegen de dames meteen "En ... zijn de paarden er ook bij?". Die had ik niet waargenomen en ik kon me ook niet goed voorstellen waar ze geplaatst zouden worden in Den Haag, maar vanmiddag stonden ze er dus wel (en misschien waren ze vanochtend ook wel maar toen liep ik een artikel te lezen). Pontifikaal - wel op andere sokkels dan ik me herinnerde (en nu ik er de vakantiefoto's bij heb gezocht blijkt dat te kloppen) - op het Lange Voorhout midden in het groen en geheel anders dan in de Italiaanse blakerende zon of in het nachtlicht tussen de flanerende Italianen. Op zich vreemd om de exotische gevaarten zo op het Haagse plaveisel te zien. Maar wel geinig dus en dat ook omdat het zo geheel onverwacht is. Het is ook een beetje een weerzien dat je overvalt omdat de kunstwerken vorig jaar zo een diepe indruk maakten en je je realiseerde dat je het niet meer zou zien. Niet dat ik de sculptuur net zo goed tot z'n recht vind komen - ik denk eerlijk gezegd dat het me niet zo zou zijn bevallen als ik de beelden in omgekeerde volgorde op locatie had gezien, maar toch. Een souvenir dat je nareist dus. En ook nog eens just in time om je in de stemming te brengen voor de volgende Italië reis. Dat zie je niet vaak. Nog twee weken dan zit het werk er even op. Geluukig, want het is veel te druk geweest. Edward Elgar meldde me dat ik rap mijn eerste exemplaar krijg van Economic Diplomacy and the Geography of International Trade (met op het omslag de 'Homo globalicus' en een opdracht aan de dames (au fond deed ik het daarom) en Steven kreeg de bijna laatste versie van de 'Resurection of the gravity model' in het electronische postvak. De colleges '4312' zijn vanmiddag afgehecht, volgende week is er nog de kennismaking met CERES en poets ik tussendoor af en ruim ik op.

Hoogste tijd voor een mentale siësta.

Ik zeg maar zo: een stem voor Europa is een stem tegen Wilders.

(en het was verder heel aardig om weer met een oud stukje technologie onze mening te kunnen laten horen: het rode potlood is weer helemaal terug)

"The second edition appears with a delay of five years" schrijft Frits, maar het is juist een prestatie als een dissertatie over een taai onderwerp als de Nationale Rekeningen als commerciële wetenschappelijke uitgave verschijnt. Broederlijk staan de eerste en tweede druk in mijn boekenkast naast elkaar en met stelling 10 bij het proefschrift ben ik het nog steeds eens: Teveel vanzelfsprekend vertrouwen in de kwaliteit van statistieken is slecht voor de statistiek

Ijskoude voeten hield ik er aan over, maar mijn optimisme kent dan ook geen grenzen en vanochtend trok ik de sandalen aan waarvan ik verwachtte dat ze me tegen het eind van de dag wel zouden bevallen. Maar nee. Zeiknat arriveerde ik op Campus Leiden. Gelukkig moest het klasje aanstormend Buiza talent er erg om lachen (en dat hielp al tegen het ietwat depri college over de invloed van de crisis op ontwikkelingslanden) en werden de twee uur dat het betoog zich ontvouwde gebruikt om als geschenk voor de spreker een hightech stormresistente paraplu te organiseren. Dubbel toepasselijk in het zicht van de tsunami van slecht economisch nieuws die op en overons afrolt. En zo kwam ik toch nog opgedroogd thuis.

Het tekent zich al wel een paar maanden af. Selwyn gaf er in Januari onbewust een zetje toe omdat hij me de catalogus gaf "vitaliteit in de kunst" uit mijn geboortejaar (en bovendien een boek van en over Henri Michaux). Het zwart wit bleef me bij, want toen ik het zag dacht ik "ja, cool, dàt is het". En nu ik het boekje weer herbekijk om te zien dat het eigenlijk in niets lijkt op wat het bij mij uit al die inspiratie is geworden, valt mijn oog op de toepasselijke openingszin "ja, je moet een spoor achterlaten" uit de ene bundel en het voorwoord uit het andere boekwerkje

"Comme j'écris pour trouver, je peins
pour trouver, pour retrouver, pour recevoir
en cadeau mon propre bien que je possédais
sans le savoir

Inderdaad, dat is het en iedereen die me vroeg wat er achter zit en niet helemaal goed begreep waarom dit onbelangrijk is of zou kunnen zijn, heb ik terecht gezegd dat ik dat nog eens moest uitzoeken als ik tijd had. Kortom, ik ben helemaal terug bij zwart wit. Dit keer niet in pen, maar in litho.
Dat het uit vrije wil gebeurt is iets nieuws, want ik deed altijd wat met kleur en kleur deed me ook wat. Desondanks nu zwart wit en ofschoon het somber oogt ben ik er niet somber onder. Als het niet zo pathetisch klonk zou ik zeggen dat ik de angst voor het zwart wit overwonnen heb.

De thematiek is op zich wel herkenbaar al weet ik dus niet precies wat het betekent. Het is unheimisch, wreed en verwarrend, maar het beangstigt me allemaal niet. Het is steeds weer een verrassing hoe een beeld zich vormt en doorvormt tot iets dat het ook echt moet zijn.

Belangrijk is verder dat ik het toeval steeds meer toe weet te laten. Bij schilderen doe je dat ook wel, maar als het dan niet helemaal goed gaat pak je een krant en trek je de verf er af (of een dot poetskatoen met verdunner).

Dat is anders heel bij grafiek. Tot nu toe bouwde ik het beeld wel op met laagjes lithoinkt die niet voorspelbaar neersloegen, maar het proces was gepland en beheersbaar. Maar nu laat ik het toeval veel meer toe en ontstaat het werk deels buiten me om. Het bevalt me wel en het levert werkstukken op waarvan ik weet dat ik er over vijf of tien jaar nog tevreden over zal zijn.
Er staat nog heel wat op stapel en ik heb niet meer genoeg aan één steen. Het komt overigens goed uit want voor een volgende expositie wil ik een samenhangend oeuvre hebben en deze nieuwe lijn heeft wel wat.

Ik sprak er al wel met heel wat mensen over, vooral ook omdat ik de proefvellen ophing in mijn kamer om er aan te wennen en er over na te kunnen denken. Maaike, Louk en Frank konden het bijvoorbeeld zien (en in de context van de overigens fel gekleurde schilderingen van vroeger). Maar soms komt zoiets ook buiten het ISS of mijn atelier ter sprake omdat het nu eenmaal iets is dat me erg kan bezighouden en ik er bovenal enorm enthousiast over ben en dan moet je het aan Albert vertellen in een bruine kroeg en aan Desiree op een terrasje aan een Amsterdamse gracht en dan blijkt dat grafiek uitleggen zonder visuele ondersteuning bijna onmogelijk is. Jacques begreep de kern van de boodschap dan weer wel direkt en was blij dat het weer veel beter met me ging.

Frans mailt me: "Per toeval stuitte ik op uw naam bij het zoeken naar kunst in Nieuw Vennep waar we pas een paar jaar wonen. Ik vroeg me af of het een artiestennaam is of uw eigen naam. Ik kom uit het dorp met de naam Bergeijk. Door de mensen in dat dorp die wat moderner praten wordt het uitgesproken als “Burgeik” en de mensen die nog echt “plat” praten noemen het “burgaaik”. Uiteraard spreken de abn-ers in het dorp de naam uit als “Bergeijk” dit in tegenstelling tot de platprater die het Nederlands bezigen, die spreken het weer uit als “Bergeijk”. Volgens de deskundigen en het wapen van het dorp gaat het om een berg en een eik. Maar als je de uitspraak van de autochtonen hoort is het meer een burg met eik. Zou ook kunnen want het dorp heeft blijkbaar ooit een burcht gekend. Het dorp heeft een –in harmonie-land- bekende harmonie met een eigen lied en eigen standbeeld. Bergeijk heeft als veel dorpen in de Kempen een driehoekig Frankisch plein met een kerk, een muziekkiosk en een kei en bij voorkeur is het plein geplaveid met kinderkoppen.

Met groeten,

F. van Houts

't hèrmenieke van Bergeijk
dè spulde toch zo schon
èn ze hebben saam geklonken
ze hebben saam gedronken

refrein

van 't gerstebier van kyrië
‘t gerstebier van kyrië
't gerstebier van kyrië eleïson

de pastoor van Bergeijk
die is er toch zo rijk
èn als ie komt te sterven
drinkt heel Bergeijk van d'erven

èn de koster van Bergeijk
die vergat 'ne keer een lijk
want ie had te veel geklonken
hij had te veel gedronken

èn den dokter van Bergeijk
die hi haost gin praktijk
want ie kan zo vlug nie wezen
of ze zijn alweer genezen

èn het raodhuis van Bergeijk
dè is 'ne kelder rijk
èn in die grote kelder
daar schuimt het toch zo helder

Latere toevoegingen o.a. door dokter Albert Smulders, door de fraters van het groot seminarie van de paters Assumptionisten te Bergeijk en door dichtende feestvierders:

èn den bakker van Bergeijk
die wordt er toch nooit rijk
want als ie hi gebakken
dan gaat ie er eentje pakken

èn het örgel van Bergeijk
is tien registers rijk
èn zijn ze muug van 't trappen
dan gaon ze deur mee tappen

èn de brandspuit van Bergeijk
die vond de put vol slijk
èn om 't vuur te stuiten
zijn ze mèr gaan spuiten

èn 't dörpke van Bergeijk
dè is zo kinderrijk
èn toch bij elk nieuw kindje
drinkt heel Bergeijk een pintje

èn de kapper van Bergeijk
die lust 'm ook gelijk
al staat ie haar te knippen
dan lèkt ie steeds z'n lippen

èn de postbooi van Bergeijk
die vliegt door elke wijk
èn bij elke expresse
gaat hij zijn dorst weer lessen

èn in dè schon Bergeijk
laog'k in de wieg te prijk
èn 'k was nog ginnen hèlle
of 'k begon al te bestellen

In een studentenbundel uit Tilburg leest men nog:

èn de bumkes (1) van Bergeijk
die bloeien toch zo rijk
dat komt van 't staag begieten
der Mima Requisieten

In 'Den Brembos' van Harrrie Beex en Floris van der Putt vond ik nog:

èn de paters van Bergeijk
die lusten 'm gelijk
èn bij de recreatie
drinken ze saam een glaasje

Op de Weebosch zingen ze:

èn de mister van Bergeijk
die hi altijd gelijk
hij leert de kiendjes zingen
èn laot ze pintjes drinken

1) . Bedoeld zijn de fraaie, oude lindebomen die eertijds het marktplein rond de kiosk sierden. Ze zijn ondertussen vervangen door nieuwe.

Harrie Franken, Bergeijk-Weebosch, jan. 1994

Mark vroeg het en ik wist natuurlijk niet direct een antwoord. Is het nu echt zo erg. We zijn straks net zo rijk als in 2006. Is dat nu zo erg. En... Op wereldschaal kun je toch niet beyond your means leven. een land kan meer besteden dan het produceert, maar alle landen tegelijkertijd - dat kan toch niet.
Ik herken de verwarring wel. In de aanloop naar de crisis van 1987 wisten we het op het economisch bureau van de ABN ook niet meer. Met Franke en Kees speelden we het vast voor (want het kon volgens ons niet uitblijven). Wat zou er straks gaan gebeuren als een beurskrach toesloeg? We boden met monopoly-geld en toen sloeg ik op tafel en riep "Krach". En kijk we waren armer, want de aandelen waren niks meer waard. Maar al het geld lag er nog... Dus wat was er nu weg. Een illusie. Maar zelfs met monopoly geld deed het een beetje pijn.

Een drukke dag vandaag. Eerst een special research in progress seminar waar de eerste versie van "Is economic and commercial diplomacy useful for developing countries?"ten doop werd gehouden. Mina was er speciaal voor over gekomen en terwijl hij van al het commentaar dacht "O-oh", dacht ik "prima, debat - het moet dus wel een goed paper zijn". Grote vreugde overigens dat tenminste een van mijn Tinbergen boeken weer is opgedoken, want die lag bij Mina thuis en is nu dus weer terug in de boekenkast (en nog drie andere boeken overigens die ik al wel had gemist maar nog niet zo node). Enfin, ze zijn weer terug. Verder bleek Mina nog net zo eigenwijs als toen hij studentassistent wss op EZ. Daarna moest snel worden afgereisd naar het CPB. Hier was de verrassing dat iedereen stipt op tijd was en dat iedereen er ook was toen we vanaf het ISS naar het CPB zouden afreizen. Beide zaken zijn opmerkelijk bij de huidige jaargang van ISS studenten. Ook waren we blij met de grote opkomst en ook daarom maakte ik van de trap van het CPB gebruik om een groepsfoto te maken. "Think of something very boring" riep ik snel en iedereen moest lachen. Daarna was er een bijna drie uur durende inleiding met veel vragen en zelfs heel wat discussie waarin zowel de organisatie, het takenpakket en de institutionele inbedding van het CPB werden toegelicht die internationaal gezien minimaal uitzonderlijk zijn. Marc had er zichbaar zin in "I have a lot of transparencies and we will also discuss the financial crisis" en introduceerde mij als de boss van zijn boss toen we nog op DNB werkten. Als dank gaf ik hem het ISS kookboek want terwijl niemand het meer weet geldt voor het ISS "we do have a recipe" en twee flessen wijn omdat de crisi over liquiditeit gaat en een ongeluk nooit alleen komt.

Muzikanten dansen niet, maar toen het economendagboek net als de andere duizenden dansers meedeinde op de beat van de dijk werd hem dringend verzocht te gaan zitten. Achter en ook naast het economendagboek zaten enige muzikanten blijkbaar, maar de rest van Caprera dacht ook "ik heb een staplaats gekocht" dus ik wisselde met plaats van Hanneke en liet de ouwetjes in hun sop gaar koken. Op het eind van het concert bleek de kredietcrisis weer keihard te hebben toegeslagen. De noodleidende gemeente Bloemendaal die door onverantwoord financieel beleid op de rand van de afgrond balanceert had haar dienders uitgestuurd om bezoekende buitenburgers te bekeuren.
Minstens honderd auto's werden a raison van zestig euro aangeslagen omdat ze op aanwijzing van een verkeersregelaar hun voertuig in de berm achterlieten. Een ongekend hoog bedrag waarvoor je ook zomaar twintig kilometr te hard kunt scheuren. De burgemeester verdiende al mel al meer aan het concert dan de dijk zelf denk ik. Enfin, een dag eerder hadden de dienders natuurlijk ook geen bonnen kunnen uitschrijven omdat het toen regende, dus ik begrijp het wel.

Je moet er altijd even op wachten tot hij ook echt op de deurmat valt, maar dan weet je ook hoe je op de voorkant van de ESB staat. Niet het enige drama dat tussen de post zat overigens. En de redactie had ook de alinea uit de column op de inhoudspagina gezet die het belangrijkste was:

"De teloorgang van nationale kampioenen kan traumatiserend werken, maar ook de sleutel vormen voor beter en doelmatiger beleid. De casus ‘Fortis’ zou wel eens even waardevol kunnen zijn voor de inrichting van het toekomstige toezicht op de financiële sector, als het RSV-drama is geweest voor het beëindigen van de ouderwetse industriepolitiek op het ministerie van Economische Zaken."

Alle engelse woorden moesten overigens wijken voor het onverbiddelijke redactiepotlood. De column heette eerst good ministry, bad ministry waardoor de grap (bad bank) beter uit de verf kwam, en verder sneuvelden regulatory capture, doomsday scenario, checks en balances, toxic assets, too big to fail en too big too rescue. Maar slipstream ontsnapte om de een of andere reden aan de aandacht en ik liet het lekker staan. Ook is het gek bij zoveel anti-anglicisme gewoon doodleuk column boven het stukje te zien staan. Bij NRC ging het redactieproces sneller "goed stuk - wij halen er hier de tikfouten wel uit". Het stierf van de tikfouten maar ik moest het dan ook tijdens de aanloop naar een aanval van niet-Mexicaanse griep afscheiden.

In 1933 publiceert Jan Tinbergen bij de Arbeiderspers een handzaam boekje “De Konjunktuur”. Tinbergen bespreekt voor de socialistische achterban de analyse van de economische golfbeweging en tegen deze achtergrond beschrijft hij ook de veranderingen in de wereldeconomie die zich in de aanloop naar de Grote Depressie voltrokken. Veel van wat Tinbergen rond zich ziet, herkent de krantenlezer van vandaag. De levensverwachting stijgt. Er is een sterke internationale verplaatsing van productie naar de periferie (de “primitieve, pas kort kapitalisties ontgonnen gebieden”). Er komen nieuwe producten op de markt zoals auto’s en radio’s (en sommigen dromen al van autoradio’s) en deze nieuwe industrieën jagen een sterke opleving aan die zich vertaalt in een ongekende hausse op de effectenbeurzen. Het kredietstelsel ontwikkelt zich in nieuwe richtingen: kopen op afbetaling wordt steeds normaler en er komen investment trusts. Zo schetst Tinbergen het toneel waarop de Grote Depressie los is gebarsten. Tinbergen zit middenin het toneelstuk. Hoop en wanhoop wisselen elkaar af. De vertrouwenscrisis in 1931 lijkt een catharsis maar het voorzichtig herstel in 1932 slaat in 1933 in een volgende fase van financiële neergang om. Hoe zal dat aflopen? Is er eigenlijk wel een oplossing voor de economische malaise denkbaar? Tinbergen weet het ook niet: “zal de werkloosheid van meer dan 10% … na enkele jaren voorbij zijn of zal ze tien, twintig jaar duren?”
Als Tinbergen, die later de eerste Nobelprijs voor de economie zal krijgen, het na vier jaar nog niet weet, dan mag het geen verwondering wekken dat ook vandaag de dag de deskundigen van mening blijven verschillen over de ernst en de duur van de financiële crisis. Van de bundel Bankroet die Egbert Kalse en Daan van Lent nog geen anderhalf jaar na het uitbreken van de Tweede Grote Depressie publiceerden, mag de lezer dus op voorhand niet meer verwachten dan een contemporaine visie op wat er waarom mis is gegaan. Een eerste duiding vanuit de loopgraven als het ware. Het is overigens een uiterst verdienstelijk verslag en dat zeker niet in het minst omdat Bankroet op heel begrijpelijke wijze veel inzicht geeft in de werking en risico’s van de de vele gecompliceerde producten die in de financiële sector zijn ontwikkeld.

Tot verbazing van Jan en Maaike verliet ik Clingendael gisteren zoals ik gekomen was, namelijk te voet en al wandelend kwam ik langs de Japanse tuin die er niet alleen mooi bij lag, maar ook heel bijzonder omgeven was door een enorme haag van rhododendrons in allerlei felle en vreemde kleuren.

Op EZ konden we vandaag overgaan tot het feestelijk vernietigen van het naambordje dat nog steeds op B30K180 hing ofschoon toch evident was dat het economendagboek daar geen redactiedependance meer had. Dit gebeurde dan tijdens een geanimeerd BOFEB colege waarvoor ik een half uur te vroeg was, maar dan weer wel een half uur langer dan gepland kon doorgaan. Zelfs lenin kwam ter sprake en het kartelregister en dat is niet mis voor een college. Enfin.
De BOFEB directie had dit keer overigens voor een vrijwel perfecte spreiding gezorgd al was de UvA iets over vertegenwoordigd
Utrecht: Janneke Barnes
Rotterdam: Leon van Berkel en Remco van Monfoort
Groningen: Renate Elling en Mark Jansema
VU: Ilse van Ginkel
UvA: Youri Goudswaard, Rutger Sonneveldt en Gijs van de Vlugt.
Maastricht; Sjors Martens

Met John raakte ik aan de praat over het ISS en dat de architectuur me zo deed denken aan het neoklassieke ministerie van EZ en wat bleek: beide gebouwen zijn van Daniël Knuttel. EZ is wel veel saaier omdat de bouw werd afgerond door bouwm,eester Bremer die veel decoratief werk liet aanbrengen door Joop van Lunteren. En er is zelfs een folder over het gebouw.

Vandaag legde ik een deel van de route Rotterdam - Alkmaar af, namelijk vanaf Den Haag via Haarlem naar de noordpunt van Noord-Holland. Een route die ik in het midden van de jaren tachtig wekelijks ondernam omdat ik in Alkmaar werkte en woonde en in Rotterdam een werkcollege volgde; het zelfde werkcollege dat de herrinnering is die de basis vormde voor de start van dit weblog vijf jaar geleden. De reis richting Alkmaar stopte overigens in Heiloo; de reden was een onverwacht en definitief afscheid. Ik denk de route eigenlijk niet nog een keer af te zullen leggen.

Ach het was geen kalshovenweer, maar genoeglijk was het dan weer wel en het was au fond een prestatie de enige windstilte te vinden in een maand van stormachtige winderigheid. Ook al was er geen zeilen in zicht, dobberen in de zonneschijn is ook niet slecht voor het debat. Het ging weer over van alles. Vanaf een wild plan voor een particulier initiatief participatiemaatschappij voor starters die geen kans maken bij de banken tot prangende analyses van de economie. Frank's kaart in de mouw is dat de kosten voor de bankensector schromelijk overschat worden. Diepe indruk maakte daarentegen zijn inzicht toen de buitenboordmotor niet wilde starten. Frank weet ook niks van techniek. Even ging hij nog de fout in en riep "Bougie" maar toen ik hem vroeg of hij er wat van wist keerde hij snel met beide benen op de grond terug. "Staat de benzine kraan open". Dat en (omdat je ook altijd aan de andere kant moet beginnen) het ventiel voor de lucht stond dicht.

Blogt sinds 10-5-04.
circa 1000 profile views
619 berichten.
78 schilderingen en drukken
37391 bezoekers
57401 pageviews.<

Denk je vijf kilo af te zijn gevallen en dan blijkt de weegschaal kapot. En dan dit ook nog

Van: ProgressReport@fitlinxx.com
Verzonden: vrijdag 8 mei 2009 21:09
Aan: trainen@peter.nl
Onderwerp: Technical glitch on our monthly run of the progress reports
Dear member,
We had a technical glitch on our monthly run of the progress reports and as such the data you have may be suspect. Though a lot of you have reports that are perfectly correct there are some cases where you may have been credited extra workouts, or a workout may not have appeared.
We are currently working to resolve the issue and at that time we will re-run the progress reports for April. We will run May's progress reports as scheduled.
We apologize for any inconvenience you may have.

Een praatdag vandaag en het Economendagboek betrok het bureau in de achtertuin van het heden en dus voor het eerst in de zon, maar later ook in een bruinig etablisement waar de koffie prima was. De gespreksonderwerpen waren divers. Zo wil het weblog van de beleidseconoom het economendagboek de loef afsteken door gigantische hoeveelheden hits te scoren, maar deze concurrent vrezen we vanzelvers niet. Verder werd er gesproken over stoelen, de kleur zwart en over de conflictologie (dit alles in wisselende gezelschappen). Ook werd er bij enige herhaling gevraagd wat ik nu zou gaan stemmen. Om de een of andere reden moest ik aan kip denken.

Om de een of andere reden kwam Dries ter sprake en Aad vertelde me dat hij was overleden. Ik wist het niet. Ooit schreef ik een verhaaltje over hem (en over mezelf).

In de trein treft Marhijn de zoon van de schilder. De schilder is beroemd en heeft de zelfde initialen als de zoon. Daarom verkoopt het werk van de zoon iets beter dan het verdient, maar de vader die de zoon wèl verdient, kreeg hij niet. De schilder verliet de zoon, die achter bleef in een huis waar ook zijn Roemeense oma woonde. Een oma die tot hem sprak in een taal van dode voorouders, die zijn moeder tiranniseerde en hem voorbereidde op een levenslange vlucht voor het andere geslacht. De schilder is rijk, zeer rijk. De zoon is arm, zeer arm. Dikwijls zwerft de zoon en slaapt dan bij vrienden of als het even kan in de hooiberg van de kinderboerderij. Marhijn heeft die identieke initialen nooit kunnen begrijpen.Overigens is Marhijn ervan overtuigd dat het feit dat de vader de zoon verliet en nooit echt naar hem omkeek, er uiteindelijk minder toe doet dan de genetisch bepaalde aanleg voor etsen, uitbeelden en kleurkeuze. Als Marhijn de schilderszoon tegen komt is hij altijd blij dat hij de naam van zijn eigen vader lang geleden al vergeten is.
De schilderszoon praat meestal met Marhijn over de lekkere geur en de mooie glans van olieverf, over het gebrek aan passie van acryl, over de soorten doek, karton, papier en andere dragers, of over de goeie grap. De goeie grap wordt gemaakt wanneer iemand de zoon van de schilder vraagt naar de betekenis van een schilderij: "Wat zit er achter?" De schilderende schilderszoon pakt het doek dan op en kijkt er achter en zegt "Nou, ik zie niks" . Marhijn is er vaak bij geweest als de goeie grap gemaakt werd en moest dan altijd onbedaarlijk lachen. Vandaag praten ze over kleur. Ze zijn het eens: rood, geel noch zwart of wit: er is geen kleur die pakt, waarmee je droefheid schilderen kunt. Leven is boetseren, zegt Marhijn. Of uit steen gehouwen worden, vult de schilderszoon aan. Ook dit is een goeie grap. Ze hebben veel plezier. Toch zijn de schilderijen van de schilderszoon vaak als verstild verdriet. Er staat een schilderij op stapel dat "verstoting" heet. Marhijn krijgt de voorstudie in pastel. Het is meer een schilder-ei, zegt Marhijn en de schilderszoon verstaat het.

"Economie is altijd in ontwikkeling. De vraag waar het heen gaat houdt hele volksstammen bezig, van kleine aandeelhouders met volkstuintjes tot staatshoofden. Aan interesse voor economie dus geen gebrek. Helaas blijken interesse en begrip geen statistisch positief verband met elkaar te vertonen" aldus economie in ontikkeling waar selwyn nu blogt. Belangrijkste gadget is hiernaast gereproduceerd: het schoolbord (waarop denk ik de grafische afleiding van de LM curve staat).

Tussen eind maart en begin mei moesten onverwacht toch nog honderden layout en spellingsfouten worden gecorrigeerd. Op een gegeven moment was ik het zat en begon ik terug te mailen aan Emma dat ik perfectly happy was. Dat leverde dan weer mailtjes op als

That’s great, thank you. In case you were interested, the other things I saw were unindented paragraphs on pages 109, 110, 117, 139, 141, 155 and 161, and bullet points without spaces either side on page 169. Also, a strange dot has appeared on the figure on page 139.

Maar nu is het dus af. En mijn naam is ook nog correct op het kaft gekomen. Bij de voorkant hoort de tekst die op pagina iv van het binnenwerk staat: Cover illustration based on Peeter Burgeik, ‘Homo Globalicus’, 2008, wood cut and lithography, printed on the KARL KRAUSE press at Steendrukkerij Aad Hekker, Amsterdam

1 mei. Dag van de arbeid. En om het te vieren een 2-pager in ESB over de ineenstorting. Dit keer niet van het kapitalisme maar van de wereldhandel. ... en de internationahahale zal heersen op deez aard... Dat kan dus nog verkeren met het internationale, althans waar het de handel betreft. Somberte troef en zelfs nog somberder dan het CPB of de OESO wat het artikel wel reliëf geeft. En dit op basis van een nader onderzoek van een stuk of twintig grote financiële crises in de afgelopen decennia.

De wereldhandel dreigt in te storten. Over de precieze omvang van de daling verschillen de prognoses die in de aanloop naar de G20 naar buiten zijn gebracht, maar over de substantiële krimp die dit jaar optreedt bestaat geen verschil van mening. Opmerkelijk is dat de huidige inzichten behelzen dat volgend jaar alweer herstel optreedt. In die zin zijn de internationale organisaties eendrachtig optimistisch voor 2010.

en

Figuur 1 laat zien dat de daling van het invoervolume tijdens een financiële crisis substantieel is. Deze bedraagt, de waarnemingen voor 1929 niet meegerekend, gemiddeld 25 procent, waarbij de duur van de krimp gemiddeld vijf kwartalen beloopt. Indien men aanneemt dat de omvang en het herstelproces van de individuele financiële crises ook maatgevend zijn in de huidige context dan wordt de diepte van de val van de wereldhandel door de internationale instituties fors onderschat, maar is hun inschatting dat de bodem in 2010 wordt bereikt goed te plaatsen. De door Maddison voor 1929 berekende gegevens nopen echter tot het plaatsen van een vraagteken bij het tempo waarmee een ommekeer zal worden bereikt; tijdens de grote depressie daalden de invoervolumina gemiddeld zestien kwartalen. De uiteindelijke krimp is destijds gemiddeld wel van een vergelijkbare omvang geweest als die van de individuele financiële crises in de recente geschiedenis. Pas op het eind van de jaren dertig keren de handelsvolumina onder invloed van de oorlogsvoorbereidingen weer op het oude niveau terug. Bij de individuele financiële crises in de periode 1970–2000 duurt het herstel tot oude niveaus gemiddeld dertien kwartalen, met een standaarddeviatie van 7,6.

Een gevaarlijke situatie zoals wel blijkt in de Volkskrant. Hoogst gevaarlijk zou je bijna zeggen

Verwarrend om in de hoofdstad in de aanloop naar koninginnendag, de vrijmarkten de 4e en 5e mei overal dit soort grafitti tegen te komen. Waar je maar kijkt, is gemarkeerd dat het bezet is.

Ik dacht altijd dat die Duitsers alleen de kuilen op het strand monopoliseerden.

Het ergert me mateloos dat een aantal mooie boeken in de loop der tijd uit mijn boekenkast is verdwenen. On the theory of economic policy is zoek en dat geldt ook voor Shaping the World Economy – Suggestions for an International Economic Policy. En ik wilde Mary iets uitleggen over kookboekeconometrie en toen bleek Madela er niet meer tussen te staan. Maar soms vind je er dus eentje terug. Een verloren vriend die je nog hebt, maar was vergeten. Bijvoorbeeld Kindleberger die ik ergens in het begin van de jaren tachtig heb gelezen. "This is a work in history, not economic forecasting." In de marge staat in het handschrift van een kwart eeuw geleden "Helaas"

Het was me wat bij de spannende tijden oratie van Fieke gisteren. Het cortege was zo omvangrijk dat op diverse plaatsen spontane reunies onststonden. De DNB hoek vormde zich spontaan: Henriëtte, Olaf, Jaap, Job en Rene. In de NMa hoek stonden Rene en Jarig. En de Groningse hoek bevatte Jarig, Eelke en Simon. En daarbij hoorde natuurlijk in ieder van die drie hoeken Fieke. Ook de oratie ging er over: driehoeken

Een belangrijke dag, al was het alleen maar omdat ik geheel zelfstandig een ov chip knipkaart aanschafte en deze gebruikte om het ECORYS 80e-verjaardags-feestje "Rethinking the Development Agenda in the Perspective of the Global Crisis" te bezoeken. Iedereen was er waanzinnig enthousiast over de mogelijkheden tot verandering die de crisis bood. En over de verruiming van de beleidsruimte. Iedereen. Ook Koenders. Maar ik niet.

Let me also congratulate ECORYS with its anniversary. The creation of the Nederlands Economisch Instituut at the outset of the Great Depression was motivated by poverty and developmental issues. So your rich history is inspiring and really gives hope! We need a lot of hope when we think about the Second Great Depression. I am afraid that I do not share today’s leitmotiv. Indeed, it is overly optimistic to say that “the crisis presents a window of opportunities for change”. In contrast: the crisis makes it much harder to find solutions for global issues such as climate change and poverty reduction.
Many changes are absolutely necessary but I doubt that the Second Great Depression is sufficiently large to bring these changes about. Off course this crisis is not small. It is big and still it may be too small to generate change. This is so because change requires substantial shifts in the power of nations – and those in power are unlikely to give in.
History tells us that the Great Depression did not generate a useful policy framework. It was the Second World War that brought the Bretton Woods institutions. History also tells us that more recent financial crises did not change global institutions although the need for reform was widely recognized during and after the debt crisis of the 1980s and the Asian crisis of the 1990s. We still lack global systemic coherence in trade, competition, finance and monetary policies. We still need to revive and extend multilateralism. We still need to do much better.
What are the required changes? Let me limit myself to three points on aid architecture.
First, get rid of the pro-cyclical nature of ODA. Actually, the world reduces aid when it is most needed. In the 1990s financial crises in major donor countries had a very substantial negative impact on real net aid flows. In Norway and Sweden the reduction was 10 to 20%, in Japan about 30% and in Finland even 60%. The present financial crisis is global in nature, so changing this pattern is vital.
Second, many lessons regarding aid effectiveness are still true but also irrelevant as they relate to bilateral and project based aid. The developing world now needs macroeconomic support both to fund social expenditures and to make up for the collapse of trade, FDI and remittances.
Third, the developed world has to withstand the temptation to use development aid as a tool to support their industries. Developed nations should channel their aid through multilateral or supranational organizations which are no tempted towards protectionism. Economic nationalism is the last that we need and the first that we should prevent.

En ik zag er Frans terug, die me ooit aannam, Christian die ik ooit aannam, en Albert, die aio was toen ik disserteerde. Ik had geen zin in ruzie. Ik had eigenlijk moeten zeggen dat Koenders de eerste Minister van Ontwikkelingssamenwerking is die de ontwikkelingshulp metterdaad en reëel zal hebben laten zinken. Met 4% als je het CPB moet geloven, maar het zou wel eens meer kunenn zijn aan het einde van de kabinetsperiode.
Overigens was de NRC er ook.

De verjaardagskalender van ESB bevat discreet niet de datum van de gebeurtenis, maar het economendagboek combineerde desondanks heden 25 jaar huwelijk met 50 jaar verjaardag - ondergedoken en met de telefoon uit. 's Ochtends moest ik er al aan geloven en ik kreeg niet alleen een fraaie verjaardagsmuts, maar ook een collectebus voor het 50+ fonds. Het onderduiken heeft overigens ook te maken met een forum bij Ecorys "The starting point and leitmotiv of the forum is that ‘the crisis presents a window of opportunities for changes’." Dat is wat te optimistisch om uit de losse pols te doen als je zo somber bent over de crisis als ik.